{"id":28714,"date":"2025-12-12T12:31:17","date_gmt":"2025-12-12T08:31:17","guid":{"rendered":"https:\/\/dia.edu.az\/?p=28714"},"modified":"2025-12-12T12:42:14","modified_gmt":"2025-12-12T08:42:14","slug":"az%c9%99rbaycan-respublikasinin-prezidenti-yaninda-dovl%c9%99t-idar%c9%99cilik-akademiyasinin-rektoru-akademik-urxan-%c9%99l%c9%99kb%c9%99rovun-m%c9%99qal%c9%99sini-t%c9%99qdim-edirik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/ru\/arxivl\u0259r\/28714","title":{"rendered":"Akademik Urxan \u018fl\u0259kb\u0259rovun &#8220;Heyd\u0259r \u018fliyev irsi davaml\u0131 inki\u015faf yoluna i\u015f\u0131q sa\u00e7\u0131r&#8221; adl\u0131 m\u0259qal\u0259si Xalq q\u0259zetinin 12 dekabr say\u0131nda n\u0259\u015fr edilmi\u015fdir."},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"28714\" class=\"elementor elementor-28714\" data-elementor-settings=\"[]\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-section-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-8d4527f elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"8d4527f\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-row\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-2dfdc7f\" data-id=\"2dfdc7f\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-column-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a28f5fa elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"a28f5fa\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-text-editor elementor-clearfix\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"post-body\" style=\"margin: 0px; padding: 0px;\">\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\"><span style=\"margin: 0px; padding: 0px; font-weight: bolder;\">Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyi kimi m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 m\u0259suliyy\u0259tli bir istiqam\u0259td\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirdiyi fitri istedad, d\u0259rin n\u0259z\u0259ri bilikl\u0259r v\u0259 z\u0259ngin praktiki bacar\u0131qlar o q\u0259d\u0259r geni\u015f, \u00e7ox\u015fax\u0259li v\u0259 s\u0259rh\u0259dsizdir ki, bu irsin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si yaln\u0131z ke\u00e7mi\u015fin d\u0259y\u0259rli irsi kimi deyil, h\u0259m d\u0259 bu g\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcn vacib elmi istiqam\u0259t, g\u0259l\u0259c\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 t\u00fck\u0259nm\u0259z innovativ inki\u015faf m\u0259nb\u0259yidir. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev irsi m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rd\u0259, f\u0259rqli n\u0259slin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r, yeni kontekstl\u0259rd\u0259 yenid\u0259n d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir v\u0259 h\u0259r d\u0259f\u0259 yeni m\u0259nalar qazan\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Bu davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n s\u0259b\u0259bi sad\u0259, lakin olduqca d\u0259rin m\u0259ntiq\u0259 s\u00f6yk\u0259nir: d\u00fcnya dayanmadan d\u0259yi\u015fir, qlobal prosesl\u0259r s\u00fcr\u0259tl\u0259nir, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin \u00fczl\u0259\u015fdiyi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n miqyas\u0131 v\u0259 mahiyy\u0259ti durmadan m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fir. Bel\u0259 bir m\u0259nz\u0259r\u0259d\u0259 tarixi t\u0259cr\u00fcb\u0259nin \u0259n qiym\u0259tli n\u00fcmun\u0259si kimi Heyd\u0259r \u018fliyevin yaratd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik m\u0259kt\u0259bi zaman\u0131n s\u0131na\u011f\u0131ndan ke\u00e7mi\u015f, universall\u0131\u011f\u0131 il\u0259 se\u00e7il\u0259n etibarl\u0131 yol x\u0259rit\u0259si rolunu oynay\u0131r.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Bu g\u00fcn d\u0259 m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u2014 siyas\u0259td\u0259, iqtisadiyyatda, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlikd\u0259, sosial sah\u0259d\u0259, elmd\u0259 v\u0259 t\u0259hsild\u0259 \u2014 \u0259n optimal q\u0259rarlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda Heyd\u0259r \u018fliyevin ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc prinsipl\u0259r\u0259, formala\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 idar\u0259\u00e7ilik f\u0259ls\u0259f\u0259sin\u0259 istinad etm\u0259k, sanki b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin m\u00fcr\u0259kk\u0259b suallar\u0131na veril\u0259n pe\u015f\u0259kar cavablar\u0131n m\u0259nb\u0259yin\u0259 y\u00f6n\u0259lm\u0259k kimidir. Onun n\u0259z\u0259ri irsi yaln\u0131z ke\u00e7mi\u015fin deyil, h\u0259m bug\u00fcn\u00fcn, h\u0259m d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yin t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 cavab ver\u0259n \u00e7evik idar\u0259\u00e7ilik modelidir.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Heyd\u0259r \u018fliyevin d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyind\u0259ki m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m u\u011furlar\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131nda onun strateji d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259 qabiliyy\u0259ti, geni\u015f d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, d\u0259rin elmi haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 fitri idar\u0259\u00e7ilik istedad\u0131 dayan\u0131rd\u0131. O, m\u00fcr\u0259kk\u0259b prosesl\u0259ri yaln\u0131z izl\u0259m\u0259k deyil, onlar\u0131 qabaqlamaq, m\u00fcmk\u00fcn ssenaril\u0259ri \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n g\u00f6rm\u0259k v\u0259 \u0259n do\u011fru q\u0259rar\u0131 se\u00e7m\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131 il\u0259 se\u00e7il\u0259n nadir d\u00f6vl\u0259t xadiml\u0259rind\u0259n idi. Bu keyfiyy\u0259tl\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevi h\u0259r bir d\u00f6vrd\u0259 \u2014 ist\u0259r sovet sisteminin s\u0259rt inzibati \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259si i\u00e7ind\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259n \u00e7\u0259tin ill\u0259rind\u0259 \u2014 f\u0259rql\u0259ndir\u0259n \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biri olmu\u015fdur.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Heyd\u0259r \u018fliyevin f\u0259aliyy\u0259t palitras\u0131 o q\u0259d\u0259r \u00e7ox\u015fax\u0259li idi ki, onun istedad\u0131n\u0131n v\u0259 idar\u0259\u00e7ilik m\u0259kt\u0259binin n\u00fcmun\u0259l\u0259ri h\u0259m siyasi strategiyan\u0131n qurulmas\u0131nda, h\u0259m iqtisadi modelin formala\u015fmas\u0131nda, h\u0259m t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 idar\u0259etm\u0259 sisteminin t\u0259nziml\u0259nm\u0259sind\u0259, h\u0259m d\u0259 sosial-m\u0259d\u0259ni inki\u015faf\u0131n \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rinin m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259sind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rirdi. H\u0259r bir q\u0259rar\u0131nda d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik m\u0259ntiqi, xalq\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k f\u0259ls\u0259f\u0259si v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 hesablanm\u0131\u015f planl\u0131l\u0131q dayan\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Ulu \u00f6nd\u0259rin b\u00fct\u00fcn f\u0259aliyy\u0259tinin m\u0259rk\u0259zind\u0259 is\u0259 bir amal vard\u0131: Az\u0259rbaycan\u0131 \u0259n m\u00fcasir, g\u00fccl\u00fc v\u0259 n\u00fcfuzlu d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evirm\u0259k, xalq\u0131n rifah\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259ltm\u0259k, \u00f6lk\u0259nin intellektual, sosial v\u0259 m\u0259d\u0259ni potensial\u0131n\u0131 yeni s\u0259viyy\u0259y\u0259 da\u015f\u0131maq. Onun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyi sad\u0259c\u0259 v\u0259zif\u0259 icras\u0131 deyildi; bu, milli inki\u015faf\u0131n m\u00fch\u0259rrikin\u0259 \u00e7evril\u0259n b\u00f6y\u00fck bir missiya idi. M\u0259hz Heyd\u0259r \u018fliyevin uzaqg\u00f6r\u0259nlikl\u0259 c\u0131zd\u0131\u011f\u0131 strateji x\u0259ttin n\u0259tic\u0259sidir ki, sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ba\u015flanan bir \u00e7ox m\u00fch\u00fcm layih\u0259l\u0259r, m\u00fcst\u0259qillik b\u0259rpa olunduqdan sonra da \u00f6z aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirm\u0259di, \u0259ksin\u0259, daha da d\u0259y\u0259r qazand\u0131 v\u0259 m\u00fcasir Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf\u0131nda ba\u015fl\u0131ca rol oynad\u0131. Bu layih\u0259l\u0259r yaln\u0131z iqtisadi v\u0259 s\u0259naye y\u00f6n\u00fcml\u00fc t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r deyildi \u2014 \u00f6lk\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259yini \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259n, sabah\u0131n \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131na cavab ver\u0259n tammiqyasl\u0131 strateji proqramlar idi.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Heyd\u0259r \u018fliyevin d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik irsinin \u0259n parlaq s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n biri onun neft siyas\u0259tidir. Bu siyas\u0259t t\u0259kc\u0259 iqtisadi layih\u0259l\u0259r toplusu deyil, strateji d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin, uzaqg\u00f6r\u0259nliyin v\u0259 milli m\u0259suliyy\u0259tin m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m sintezidir. Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf salnam\u0259sind\u0259 neft amilini s\u0259rv\u0259t\u0259, s\u0259rv\u0259ti is\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik daya\u011f\u0131na \u00e7evirm\u0259k m\u0259hz Ulu \u00f6nd\u0259rin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Ad\u0259t\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyevin neft strategiyas\u0131n\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 kimi 1994-c\u00fc il \u2013 \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dnin imzaland\u0131\u011f\u0131 tarix g\u00f6st\u0259rilir. Bu, \u0259lb\u0259tt\u0259, do\u011frudur. \u00c7\u00fcnki 1994-c\u00fc ild\u0259 onun d\u0259qiq hesablanm\u0131\u015f strateji planla\u015fd\u0131rmas\u0131, \u00e7oxs\u0259viyy\u0259li diplomatiyas\u0131 v\u0259 siyasi q\u0259tiyy\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 neft \u015firk\u0259tl\u0259ri Az\u0259rbaycana g\u0259ldi. Neft s\u0259nayesind\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f korporasiyalarla yana\u015f\u0131, neft hasilat\u0131n\u0131 m\u00fc\u015fayi\u0259t ed\u0259n texnoloji, ekoloji v\u0259 m\u00fch\u0259ndislik \u015firk\u0259tl\u0259ri d\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 daxil oldu. Bu proses, \u0259slind\u0259, m\u00fcst\u0259qilliyini yenic\u0259 b\u0259rpa etmi\u015f Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn tamamil\u0259 yeni iqtisadi-s\u0259naye bazas\u0131n\u0131n qurulmas\u0131na start verdi.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">H\u0259min ill\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259n \u00e7\u0259tin d\u00f6vr\u00fc idi: siyasi qeyri-sabitlik, iqtisadi t\u0259n\u0259zz\u00fcl, sosial probleml\u0259r, institusional bo\u015fluqlar&#8230; Bel\u0259 bir vaxtda xarici \u015firk\u0259tl\u0259ri \u00f6lk\u0259y\u0259 c\u0259lb etm\u0259k n\u0259inki iqtisadi add\u0131m, h\u0259m d\u0259 b\u00f6y\u00fck siyasi irad\u0259 v\u0259 liderlik t\u0259l\u0259b ed\u0259n tarixi q\u0259rar idi. Heyd\u0259r \u018fliyevin imzas\u0131 il\u0259 realla\u015fan bu proses, \u0259slind\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf modelinin t\u0259m\u0259ll\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirirdi. \u00c7\u00fcnki neft m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri t\u0259kc\u0259 s\u0259rmay\u0259 ax\u0131n\u0131 deyil, eyni zamanda yeni texnologiyalar, m\u00fcasir menecment, beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q t\u0259cr\u00fcb\u0259si v\u0259 \u00f6lk\u0259nin qlobal enerji x\u0259rit\u0259sind\u0259 yenid\u0259n m\u00f6hk\u0259m m\u00f6vqeyini t\u0259min etdi.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n enerji siyas\u0259tind\u0259, iqtisadi u\u011furlar\u0131nda v\u0259 beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunda Heyd\u0259r \u018fliyevin 1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu\u011fu neft strategiyas\u0131n\u0131n rolu h\u0259lledicidir. Neft sektoru \u00f6lk\u0259nin iqtisadiyyat\u0131n\u0131 yaln\u0131z xilas etm\u0259di, h\u0259m d\u0259 onu regionun geosiyasi m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evir\u0259n inki\u015faf platformas\u0131na \u00e7evrildi. Bu strategiya n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan q\u0131sa zamanda postsovet m\u0259kan\u0131n\u0131n b\u00f6hran i\u00e7ind\u0259 olan \u00f6lk\u0259sind\u0259n regional enerji liderin\u0259 \u00e7evrildi \u2014 bu, s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda Heyd\u0259r \u018fliyevin \u2014 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik dahisinin \u015fah \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n biridir.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Lakin apar\u0131lan t\u0259hlill\u0259r v\u0259 tarixi ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, Heyd\u0259r \u018fliyevin neft strategiyas\u0131n\u0131n k\u00f6kl\u0259ri 1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259n qat-qat \u0259vv\u0259l\u0259 \u2014 h\u0259l\u0259 sovet d\u00f6vr\u00fcn\u0259 dayan\u0131r. Bu, t\u0259sad\u00fcfi deyil. \u00c7\u00fcnki Ulu \u00f6nd\u0259rin d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyind\u0259 m\u00fch\u00fcm q\u0259rarlar verm\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131z d\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259rini qar\u015f\u0131layan add\u0131mlarla m\u0259hdudla\u015fm\u0131rd\u0131; o, g\u0259l\u0259c\u0259yin konturlar\u0131n\u0131 indid\u0259n g\u00f6r\u0259n, bir ne\u00e7\u0259 onillik sonran\u0131 planla\u015fd\u0131ran strateji lider idi. Bu uzaqg\u00f6r\u0259nliyin \u0259n parlaq s\u00fcbutlar\u0131ndan biri 1978-ci ild\u0259 Bak\u0131da D\u0259rin \u00d6z\u00fcll\u0259r Zavodunun tikintisin\u0259 ba\u015flanmas\u0131d\u0131r. \u0130lk layih\u0259 \u00fczr\u0259 bu iri s\u0259naye kompleksi H\u0259\u015ft\u0259rxanda in\u015fa edilm\u0259li idi. Lakin Heyd\u0259r \u018fliyevin q\u0259ti m\u00f6vqeyi, diplomatik m\u0259har\u0259ti v\u0259 milli maraqlar\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259kd\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi prinsipiall\u0131q n\u0259tic\u0259sind\u0259 zavodun Az\u0259rbaycanda tikilm\u0259si q\u0259rara al\u0131nd\u0131. Bu, \u0259slind\u0259, X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 d\u0259rin sulu yataqlarda neft hasilat\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k m\u0259rh\u0259l\u0259sini t\u0259min ed\u0259n strateji add\u0131m idi.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">D\u0259rin \u00d6z\u00fcll\u0259r Zavodu kimi n\u0259h\u0259ng bir m\u00fc\u0259ssis\u0259nin layih\u0259l\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 tikintisin\u0259 ba\u015flamaq \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli haz\u0131rl\u0131q t\u0259l\u0259b olunurdu. Layih\u0259l\u0259rin i\u015fl\u0259nilm\u0259si v\u0259 t\u0259sdiqi, maliyy\u0259 m\u0259nb\u0259l\u0259rinin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 ayr\u0131lmas\u0131, icra\u00e7\u0131 qurumlar\u0131n t\u0259yin edilm\u0259si, texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131rmalar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 \u2014 b\u00fct\u00fcn bunlar, m\u00f6vcud t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0259n az\u0131 3\u20134 il vaxt aparan prosesl\u0259r idi. Bu is\u0259 o dem\u0259kdir ki, zavodun tikintisin\u0259 1978-ci ild\u0259 start verilibs\u0259, haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259ri art\u0131q 1970-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131. Dem\u0259li, h\u0259l\u0259 o d\u00f6vrd\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev d\u0259nizd\u0259 neft hasilat\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k m\u0259rh\u0259l\u0259si bar\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, Neft Da\u015flar\u0131 epoxas\u0131n\u0131n \u0259vv\u0259lki m\u0259rh\u0259l\u0259 oldu\u011funu, qar\u015f\u0131dak\u0131 ill\u0259rd\u0259 X\u0259z\u0259rin daha d\u0259rin sular\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n yataqlara \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n z\u0259ruriliyini d\u0259qiq g\u00f6r\u00fcrd\u00fc. Bu, yaln\u0131z texniki m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin deyil, h\u0259m d\u0259 b\u00f6y\u00fck strateji planlaman\u0131n m\u0259hsulu idi.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Ulu \u00f6nd\u0259rin \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dnin imzalanmas\u0131 m\u0259rasimind\u0259 dediyi s\u00f6zl\u0259r h\u0259min uzaqg\u00f6r\u0259nliy\u0259 veril\u0259n \u0259n do\u011fru qiym\u0259tdir: \u201cBu m\u00fcqavil\u0259nin t\u0259m\u0259li h\u0259l\u0259 1970-ci ill\u0259rd\u0259 qoyulmu\u015fdur. O vaxt Az\u0259rbaycan\u0131n neft s\u0259nayesini yenid\u0259n qurduq, d\u0259nizd\u0259 irimiqyasl\u0131 i\u015fl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irdik. \u018fg\u0259r o d\u00f6vrd\u0259 bu t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259s\u0259ydi, bu g\u00fcn bu m\u00fcqavil\u0259ni imzalamaq m\u00fcmk\u00fcn olmazd\u0131\u201d.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Bu fikirl\u0259r bir daha s\u00fcbut edir ki, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 realla\u015fan neft strategiyas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131 \u0259slind\u0259 20 ild\u0259n \u00e7ox \u0259vv\u0259l \u2013 sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin uzaqg\u00f6r\u0259n siyas\u0259ti il\u0259 qoyulmu\u015fdu. Onun neft strategiyas\u0131 bir g\u00fcn\u00fcn v\u0259 ya bir d\u00f6vr\u00fcn m\u0259hsulu deyil, uzunm\u00fcdd\u0259tli d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin, ard\u0131c\u0131l f\u0259aliyy\u0259tin v\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik vizyonunun sistemli n\u0259tic\u0259sidir.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">\u015e\u0259kil 1-d\u0259n g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin uzaqg\u00f6r\u0259nliyi n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259srin kontrakt\u0131n\u0131n imzalanmas\u0131 zaman\u0131, Az\u0259rbaycanda art\u0131q D\u0259rin \u00d6z\u00fcll\u0259r Zavodu m\u00f6vcud idi v\u0259 \u00f6lk\u0259 bu n\u0259h\u0259ng layih\u0259nin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131r idi.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">D\u0259rin \u00d6z\u00fcll\u0259r Zavodu f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131qdan ill\u0259r sonra, m\u00fc\u0259ssis\u0259nin 25 illiyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbird\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin s\u00f6yl\u0259diyi fikirl\u0259r bu strateji q\u0259rar\u0131n tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259tini bir daha ayd\u0131n g\u00f6st\u0259rirdi. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 qeyd edirdi: \u201c\u018fg\u0259r 25 il \u0259vv\u0259l bu zavod Az\u0259rbaycanda tikilm\u0259s\u0259ydi, b\u0259lk\u0259 d\u0259 bu layih\u0259l\u0259r bel\u0259 u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259zdi&#8230; \u00dcmumi x\u0259rcl\u0259r 700 milyon dollar arta bil\u0259rdi. \u018flb\u0259tt\u0259, zavodun Az\u0259rbaycanda tikilm\u0259si m\u0259hz o vaxt Heyd\u0259r \u018fliyevin f\u0259aliyy\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 olubdur. O vaxt m\u0259rk\u0259zi h\u00f6kum\u0259t bu zavodu H\u0259\u015ft\u0259rxan \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 tikm\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259lmi\u015fdi. Amma Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fcdaxil\u0259sind\u0259n sonra zavod Az\u0259rbaycanda tikildi. Bu g\u00fcn burada 3500 az\u0259rbaycanl\u0131 i\u015fl\u0259yir, y\u00fcks\u0259k maa\u015f al\u0131r&#8230; Neft sektorunda \u0259ld\u0259 olunan n\u0259tic\u0259l\u0259r ancaq c\u0259nab Prezident Heyd\u0259r \u018fliyevin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r o, g\u0259rgin vaxtlarda t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs, q\u0259tiyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259s\u0259ydi, bu layih\u0259l\u0259r el\u0259 layih\u0259 olaraq qalacaqd\u0131\u201d.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Bu s\u00f6zl\u0259r bir daha s\u00fcbut edir ki, Heyd\u0259r \u018fliyevin sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fc uzaqg\u00f6r\u0259n i\u015fl\u0259r m\u00fcst\u0259qillik ill\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi xilas\u0131n\u0131n v\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259sas dayaqlar\u0131na \u00e7evrilib. Bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259nin enerji sah\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi nailiyy\u0259tl\u0259rin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 h\u0259min strateji q\u0259rarlar dayan\u0131r.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259m\u0259lini qoydu\u011fu neft strategiyas\u0131 Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 tamamil\u0259 yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 y\u00fcks\u0259ldi. \u018fg\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n enerji m\u00fcst\u0259qilliyini t\u0259min etmi\u015fdis\u0259, \u0130lham \u018fliyev enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin co\u011frafiyas\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirdi, \u00f6lk\u0259ni t\u0259kc\u0259 neft-qaz istehsal\u00e7\u0131s\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201d d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn apar\u0131c\u0131 i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 kimi formala\u015fd\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Prezident \u0130lham \u018fliyev 2003-c\u00fc ild\u0259 xalq\u0131n etimad\u0131 il\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 se\u00e7ildikd\u0259n c\u0259mi bir il sonra \u2013 21 sentyabr 2004-c\u00fc ild\u0259 \u2013 Az\u0259rbaycan\u0131n enerji g\u0259l\u0259c\u0259yinin istiqam\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n m\u00fch\u00fcm q\u0259rar q\u0259bul etdi: \u00f6lk\u0259d\u0259 b\u0259rpaolunan enerji \u00fczr\u0259 Milli Proqram t\u0259sdiql\u0259ndi. Bu add\u0131m, \u0259slind\u0259, d\u00fcnyan\u0131n qlobal g\u00fcnd\u0259m\u0259 \u00e7evir\u0259c\u0259yi prosesl\u0259ri \u00e7ox erk\u0259n m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 qabaqlamaq dem\u0259k idi.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">H\u0259min ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan a\u011f\u0131r tarixi s\u0131naqlarla \u00fcz-\u00fcz\u0259 idi. \u00d6lk\u0259 \u0259razisinin 20 faizi i\u015f\u011fal alt\u0131nda, \u0259halinin 13 faizi qa\u00e7q\u0131n v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn statusunda ya\u015fay\u0131rd\u0131. Eyni zamanda, \u00f6lk\u0259 2020-ci il\u0259 \u2014 i\u015f\u011fal\u0131n sona \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131, 2023-c\u00fc il\u0259 is\u0259 tam suverenliyin b\u0259rpa olunmas\u0131 kimi tarixi m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 do\u011fru ir\u0259lil\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadiyyat\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirir, sosial sah\u0259ni m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir, modern h\u0259rbi-siyasi infrastruktur qururdu. Bel\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b geosiyasi v\u0259 daxili \u015f\u0259rtl\u0259r fonunda, \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201dy\u0259 ke\u00e7id istiqam\u0259tind\u0259 q\u0259rar q\u0259bul edilm\u0259si h\u0259m c\u0259sar\u0259t, h\u0259m d\u0259 strateji z\u0259kaya s\u00f6yk\u0259n\u0259n liderlik n\u00fcmun\u0259si idi.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Bu siyas\u0259tin mahiyy\u0259ti is\u0259 m\u00fcasir idar\u0259\u00e7ilikd\u0259 nadir rast g\u0259lin\u0259n bir metodologiyaya \u2014 Prezident \u0130lham \u018fliyevin t\u0259tbiq etdiyi rezonans v\u0259 komplementar texnologiyalar \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulub. Bu, m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131n\u0131n bir-birini d\u0259st\u0259kl\u0259diyi, paralel v\u0259 sinxron \u015f\u0259kild\u0259 ir\u0259lil\u0259diyi \u00e7oxm\u0259qs\u0259dli planla\u015fd\u0131rma modelidir. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259dir ki, Az\u0259rbaycan \u0259n\u0259n\u0259vi enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri il\u0259 tam t\u0259min olunmas\u0131na v\u0259 b\u00f6y\u00fck neft-qaz ixracat\u00e7\u0131s\u0131 olmas\u0131na baxmayaraq, b\u0259rpaolunan enerji siyas\u0259tini enerji q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 deyil, strateji modernl\u0259\u015fm\u0259 x\u0259tti kimi se\u00e7mi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">2004\u20132023-c\u00fc ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 ya\u015f\u0131l energetikan\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259y\u0259n 14 f\u0259rman v\u0259 s\u0259r\u0259ncam q\u0259bul olundu. Bu q\u0259rarlar Az\u0259rbaycan\u0131n enerji sektorunun strukturunu d\u0259yi\u015fdirdi, \u00f6lk\u0259nin XXI \u0259srin qlobal enerji transformasiyas\u0131n\u0131n apar\u0131c\u0131 oyun\u00e7ular\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evrilm\u0259sinin \u0259sas\u0131 qoyuldu.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n hesabatlar\u0131 da bu u\u011furun t\u0259sdiqidir. Az\u0259rbaycan\u0131n b\u0259rpaolunan enerjiy\u0259 ke\u00e7id g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda 32-ci yerd\u0259 q\u0259rarla\u015fmas\u0131, b\u00fcdc\u0259 v\u0259 \u0259halisi on d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 b\u00f6y\u00fck olan inki\u015faf etmi\u015f bir s\u0131ra Avropa v\u0259 G7 \u00f6lk\u0259l\u0259rini bel\u0259 qabaqlamas\u0131, h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n siyas\u0259tin n\u0259 q\u0259d\u0259r sistemli v\u0259 uzaqg\u00f6r\u0259n oldu\u011funu n\u00fcmayi\u015f etdirir.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Bu n\u0259tic\u0259l\u0259r h\u0259m Heyd\u0259r \u018fliyevin yaratd\u0131\u011f\u0131 m\u00f6hk\u0259m t\u0259m\u0259l, h\u0259m d\u0259 \u0130lham \u018fliyevin onu m\u00fcasir d\u00fcnyan\u0131n yeni \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131na uy\u011fun olaraq inki\u015faf etdirm\u0259si say\u0259sind\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015fdur. Az\u0259rbaycan\u0131n enerji strategiyas\u0131 art\u0131q yaln\u0131z bir \u00f6lk\u0259nin inki\u015faf proqram\u0131 deyil \u2014 regional v\u0259 qlobal miqyasl\u0131 bir model kimi q\u0259bul edilir.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">\u015e\u0259kil 2. Enerji Ke\u00e7idi \u0130ndeksi (EK\u0130): Az\u0259rbaycan v\u0259 b\u0259zi \u201cb\u00f6y\u00fck yeddilik\u201d G7 v\u0259 Avropa Birliyi \u00f6lk\u0259l\u0259ri<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">(M\u0259nb\u0259: D\u00fcnya \u0130qtisadi Forum, 2023)<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">\u015e\u0259kil 2.-d\u0259 t\u0259qdim olunmu\u015f m\u0259lumatlar D\u00fcnya \u0130qtisadi Forumu (Cenevr\u0259) t\u0259r\u0259find\u0259n 2023-c\u00fc ilin sonunda, Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n BMT-nin iqlim konfrans\u0131 \u2013 COP29 \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f x\u00fcsusi hesabatda \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131. Bu hesabat \u0259slind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n enerji siyas\u0259tinin son 20 ild\u0259 ke\u00e7diyi inki\u015faf yolunun beyn\u0259lxalq miqyasda r\u0259smi qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si idi. S\u0259n\u0259d g\u00f6st\u0259rirdi ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 neft strategiyas\u0131n\u0131n m\u00fcasir m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 paralel olaraq b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rinin strateji \u015f\u0259kild\u0259 c\u0259lb edilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 tamamil\u0259 yeni bir inki\u015faf modeli formala\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Bu model h\u0259m qlobal \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259, h\u0259m d\u0259 milli prioritetl\u0259r\u0259 \u2014 davaml\u0131 iqtisadi art\u0131ma, ekoloji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliy\u0259 v\u0259 inkl\u00fcziv c\u0259miyy\u0259tin qurulmas\u0131na y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 uy\u011funluq n\u00fcmayi\u015f etdirir.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Hesabat bir daha s\u00fcbut edirdi ki, Az\u0259rbaycan enerji sah\u0259sind\u0259 yaln\u0131z resurs ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259 deyil, eyni zamanda, enerji transformasiyas\u0131n\u0131 idar\u0259 ed\u0259n qabaqc\u0131l d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n biridir. Bu d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259 t\u0259kc\u0259 D\u00fcnya \u0130qtisadi Forumunun m\u00f6vqeyi il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131rd\u0131. D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n 2025-ci ild\u0259 d\u0259rc etdiyi analitik m\u0259lumatlarda da Az\u0259rbaycan\u0131n enerji ke\u00e7idi \u00fczr\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi n\u0259tic\u0259l\u0259r x\u00fcsusi vur\u011fulan\u0131rd\u0131. H\u0259min qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n, \u00f6lk\u0259miz \u00fcmumdaxili m\u0259hsulun (\u00dcDM) h\u0259r vahidin\u0259 \u2014 al\u0131c\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259ti pariteti il\u0259 hesablanm\u0131\u015f 1000 AB\u015e dollar\u0131na \u2014 2,62 enerji ke\u00e7idi \u0259msal\u0131 formala\u015fd\u0131r\u0131r ki, bu da enerji transformasiyas\u0131n\u0131n effektivliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00fcmun\u0259vi g\u00f6st\u0259rici hesab olunur.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Bu n\u0259tic\u0259l\u0259r t\u0259sad\u00fcfi deyil. Onlar\u0131n \u0259sas\u0131nda ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin qoydu\u011fu strateji t\u0259m\u0259ll\u0259r, onun neft siyas\u0259tinin yaratd\u0131\u011f\u0131 g\u00fccl\u00fc iqtisadi baza v\u0259 \u0259n \u0259sas\u0131, bu bazan\u0131n XXI \u0259srin t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7evrilm\u0259sini t\u0259min ed\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyevin modern idar\u0259\u00e7ilik yana\u015fmas\u0131 dayan\u0131r. Prezident \u0130lham \u018fliyev \u00f6lk\u0259nin enerji siyas\u0259tini yaln\u0131z iqtisadi sah\u0259 kimi deyil, h\u0259m d\u0259 elm, t\u0259hsil, texnologiya v\u0259 innovasiyaya \u0259saslanan kompleks d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyi modeli kimi inki\u015faf etdirir. M\u0259s\u0259l\u0259nin m\u0259hz bu yana\u015fma il\u0259 h\u0259ll edilm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131 enerji transformasiyas\u0131n\u0131 optimal \u015f\u0259kild\u0259 idar\u0259 ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n birin\u0259 \u00e7evirib.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n enerji strategiyas\u0131 h\u0259m milli maraqlar\u0131n t\u0259minat\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r, h\u0259m d\u0259 qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf v\u0259 ya\u015f\u0131l iqtisadiyyat \u00fczr\u0259 apar\u0131c\u0131 tendensiyalara cavab ver\u0259n n\u00fcmun\u0259vi model kimi q\u0259bul olunur. Bu model Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi ideya-siyasi x\u0259ttin Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 yeni keyfiyy\u0259t m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sinin real n\u0259tic\u0259sidir.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik f\u0259ls\u0259f\u0259sinin \u0259n m\u00fch\u00fcm istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri elm v\u0259 t\u0259hsilin inki\u015faf\u0131 idi. O, ist\u0259r sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rlik etdiyi ill\u0259rd\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259timizin r\u0259hb\u0259ri oldu\u011fu m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 elm-t\u0259hsil sah\u0259sini x\u00fcsusi h\u0259ssasl\u0131qla diqq\u0259td\u0259 saxlay\u0131rd\u0131. Heyd\u0259r \u018fliyev yax\u015f\u0131 anlay\u0131rd\u0131 ki, xalq\u0131n intellektual potensial\u0131 olmadan n\u0259 iqtisadi t\u0259r\u0259qqi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, n\u0259 d\u0259 milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik ideyas\u0131n\u0131n davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 t\u0259min edil\u0259 bil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 onun t\u0259hsill\u0259 ba\u011fl\u0131 f\u0259aliyy\u0259ti t\u0259kc\u0259 idar\u0259etm\u0259 q\u0259rarlar\u0131n\u0131n m\u0259cmusu deyil, Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf x\u0259rit\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n strateji d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin ifad\u0259si idi.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Bu sah\u0259d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259r uzun ill\u0259rdir ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n, elmi \u0259s\u0259rl\u0259rin m\u00f6vzusuna \u00e7evrilib v\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u00fcxt\u0259lif aspektl\u0259r \u00fczr\u0259 t\u0259dqiq edilir. Lakin onun t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi bir t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs var ki, bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs t\u0259kc\u0259 \u00f6lk\u0259 miqyas\u0131nda deyil, qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 yenilik hesab olunur. S\u00f6hb\u0259t davaml\u0131 insan inki\u015faf\u0131 fenomeni \u2014 o d\u00f6vrd\u0259 d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn tamamil\u0259 yeni olan bu konsepsiyan\u0131n \u2014 Az\u0259rbaycan t\u0259hsil sistemin\u0259 g\u0259tirilm\u0259si v\u0259 \u00fcmumt\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin proqramlar\u0131na daxil edilm\u0259sind\u0259n gedir.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">B\u0259lli oldu\u011fu kimi, davaml\u0131 inki\u015faf anlay\u0131\u015f\u0131 m\u00fcasir d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 prioritetidir. Bu termin son ill\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u201cdayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u201d kimi d\u0259 i\u015fl\u0259dilir. D\u00fcnyada iqtisadi, sosial v\u0259 ekoloji \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fm\u0259si BMT-ni 2015-ci ilin sentyabr\u0131nda \u2014 Nyu-Yorkda ke\u00e7iril\u0259n Ba\u015f Assambleya sessiyas\u0131n\u0131n v\u0259 D\u00fcnya Sammitinin q\u0259rar\u0131 il\u0259 \u2014 inki\u015faf\u0131n yeni modelini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 vadar etdi. H\u0259min q\u0259rara \u0259sas\u0259n, davaml\u0131 inki\u015faf b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn birinci d\u0259r\u0259c\u0259li problem kimi q\u0259bul edildi v\u0259 2015\u20132030-cu ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Davaml\u0131 \u0130nki\u015faf M\u0259qs\u0259dl\u0259ri ir\u0259li s\u00fcr\u00fcld\u00fc. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259r d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin iqtisadi siyas\u0259tind\u0259, sosial proqramlar\u0131nda v\u0259 ekoloji strategiyalar\u0131nda apar\u0131c\u0131 rol alma\u011fa ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Haz\u0131rda davaml\u0131 inki\u015faf istiqam\u0259tind\u0259 d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn regionlar\u0131nda geni\u015fmiqyasl\u0131 f\u0259aliyy\u0259t h\u0259yata ke\u00e7irilir. Az\u0259rbaycan da bu prosesl\u0259rd\u0259 f\u0259al i\u015ftirak ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Lakin \u00e7ox az \u00f6lk\u0259 var ki, davaml\u0131 insan inki\u015faf\u0131 sah\u0259sind\u0259 t\u0259m\u0259l bilikl\u0259rini \u00fcmummilli t\u0259hsil\u0259 BMT-d\u0259n ill\u0259r \u0259vv\u0259l g\u0259tirib. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyevin h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131m unikal idi v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n qlobal miqyasda \u00f6nd\u0259ged\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biri olmas\u0131na yol a\u00e7d\u0131.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Qlobal miqyasda davaml\u0131 inki\u015faf m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259kc\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin iqtisadi, sosial v\u0259 ekoloji siyas\u0259tini d\u0259yi\u015fm\u0259si kifay\u0259t etmirdi. Bu prosesin u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fcnya \u0259halisinin m\u00fcasir inki\u015faf modelinin mahiyy\u0259ti bar\u0259d\u0259 bilikl\u0259r\u0259 malik olmas\u0131, yeni davran\u0131\u015f qaydalar\u0131n\u0131 v\u0259 idar\u0259etm\u0259 bacar\u0131qlar\u0131n\u0131 m\u0259nims\u0259m\u0259si t\u0259l\u0259b olunurdu. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, davaml\u0131 inki\u015faf ideyas\u0131n\u0131 yaln\u0131z siyas\u0259t\u00e7il\u0259r v\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r deyil, b\u00fct\u00fcn c\u0259miyy\u0259t anlamal\u0131 idi. Bu is\u0259 t\u0259hsilin \u00fcz\u0259rin\u0259 misilsiz bir v\u0259zif\u0259 qoyurdu \u2013 yeni d\u00f6vr\u00fcn f\u0259ls\u0259f\u0259sini, resurslarla davran\u0131\u015f m\u0259d\u0259niyy\u0259tini, ekoloji m\u0259suliyy\u0259ti v\u0259 sosial inkl\u00fczivlik kimi anlay\u0131\u015flar\u0131 d\u00fcnyan\u0131n h\u0259r bir sakinin\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 BMT v\u0259 UNESCO davaml\u0131 inki\u015faf\u0131n bu geni\u015fmiqyasl\u0131 m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hsil sisteminin qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 yenil\u0259nm\u0259si t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdil\u0259r. Bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn n\u0259tic\u0259si olaraq 2005\u20132014-c\u00fc ill\u0259r d\u00fcnyada Davaml\u0131 \u0130nki\u015faf \u00fczr\u0259 T\u0259dris Onilliyi elan edildi. M\u0259ntiq olduqca sad\u0259, lakin strateji bax\u0131mdan son d\u0259r\u0259c\u0259 z\u0259ruri idi: on il \u0259rzind\u0259 (2005\u20132014) d\u00fcnya \u0259halisi davaml\u0131 inki\u015fafla ba\u011fl\u0131 \u0259sas bilikl\u0259rl\u0259 t\u0259min olunacaq, bu sah\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015facaq m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r haz\u0131rlanacaq, t\u0259dris proqramlar\u0131 yenil\u0259n\u0259c\u0259k v\u0259 c\u0259miyy\u0259t yeni d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzi formala\u015fd\u0131racaqd\u0131.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Daha sonra n\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 (2015\u20132030) is\u0259 art\u0131q bu bilikl\u0259r\u0259 arxalanaraq Davaml\u0131 \u0130nki\u015faf M\u0259qs\u0259dl\u0259rinin real \u015f\u0259kild\u0259 icras\u0131 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259kdi.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn r\u0259smi \u0259sas\u0131n\u0131 qoyan s\u0259n\u0259d 2005-ci ild\u0259 o d\u00f6vr\u00fcn BMT Ba\u015f katibi Kofi Annan v\u0259 UNESCO-nun Ba\u015f direktoru Koi\u015firo Matsuura t\u0259r\u0259find\u0259n imzalanm\u0131\u015fd\u0131 (\u0130N\u0130S\/\u0130NF\/63, 28 fevral 2005).<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Bu s\u0259n\u0259d d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn yeni bir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f idi: t\u0259hsil sisteml\u0259rini yenil\u0259m\u0259k, d\u0259rs proqramlar\u0131n\u0131 m\u00fcasirl\u0259\u015fdirm\u0259k v\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf\u0131 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin g\u00fcnd\u0259lik davran\u0131\u015f normas\u0131 kimi formala\u015fd\u0131rmaq.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Bel\u0259likl\u0259, davaml\u0131 inki\u015faf \u00fczr\u0259 qlobal t\u0259dris onilliyi d\u00fcnyada yeni bir m\u0259rh\u0259l\u0259nin \u2013 ekoloji m\u0259d\u0259niyy\u0259tin, sosial m\u0259suliyy\u0259tin v\u0259 d\u00fczg\u00fcn resurs idar\u0259\u00e7iliyinin beyn\u0259lxalq sosial normalara \u00e7evrilm\u0259sinin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 oldu.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin imzas\u0131 il\u0259 t\u0259sdiq edilmi\u015f Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n T\u0259hsil Strategiyas\u0131 \u00f6lk\u0259mizi bu sah\u0259d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n qabaqc\u0131l t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259n xeyli ir\u0259li \u00e7\u0131xaran add\u0131mlar\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu. Qlobal miqyasda davaml\u0131 inki\u015faf \u00fczr\u0259 t\u0259dris onilliyi 2005-ci ild\u0259n ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131sa, Az\u0259rbaycanda bu proses art\u0131q d\u00f6rd il \u00f6nc\u0259, 2001-ci ild\u0259 start g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc. T\u0259hsil Nazirliyinin \u00fcmumt\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 \u201cdavaml\u0131 insan inki\u015faf\u0131\u201d f\u0259nninin t\u0259drisin\u0259 dair ilk \u0259mri \u2014 \u2116 964, 14 sentyabr 2001-ci il \u2014 m\u0259hz Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259hsil\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f strateji bax\u0131\u015f\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259si idi. Bu, d\u00fcnyada orta m\u0259kt\u0259bl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn davaml\u0131 inki\u015faf m\u00f6vzusunun ayr\u0131ca f\u0259nn kimi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutuldu\u011fu ilk n\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259n biri oldu.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">D\u00fcnya \u00fczr\u0259 bu sah\u0259d\u0259 ilk d\u0259rslik d\u0259 Az\u0259rbaycanda i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rd\u00fc. T\u0259hsil Nazirliyinin \u0259mri (\u2116 688, 11 avqust 2003) \u0259sas\u0131nda n\u0259\u015fr edilmi\u015f bu v\u0259sait davaml\u0131 insan inki\u015faf\u0131na dair sistemli bilikl\u0259rin m\u0259kt\u0259b proqram\u0131na daxil edilm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n m\u00fch\u00fcm add\u0131m idi. Az\u0259rbaycan\u0131n bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc o q\u0259d\u0259r yenilik\u00e7i v\u0259 qabaqc\u0131l idi ki, 19 dekabr 2005-ci ild\u0259 BMT-nin Ba\u015f Q\u0259rargah\u0131nda \u201cinnovativ ideya v\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u201d kimi y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirildi v\u0259 bu m\u0259lumat r\u0259smi kanallarla b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya yay\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Art\u0131q 2006-c\u0131 ild\u0259n etibar\u0259n davaml\u0131 inki\u015fafla ba\u011fl\u0131 bilikl\u0259r \u00fcmumt\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin 9-cu sinifl\u0259rind\u0259 \u201c\u0130nsan v\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u201d f\u0259nni \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 t\u0259dris olunma\u011fa ba\u015flad\u0131. Bel\u0259likl\u0259, Heyd\u0259r \u018fliyev d\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 olaraq davaml\u0131 inki\u015faf v\u0259 insan inki\u015faf\u0131na dair bilikl\u0259rin orta m\u0259kt\u0259b s\u0259viyy\u0259sind\u0259 sistemli \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259dris edilm\u0259sini t\u0259min ed\u0259n siyasi lider kimi tarix\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc. Bu add\u0131m Az\u0259rbaycan\u0131n \u00fcmumi t\u0259hsil sistemini m\u00fcasir qlobal trendl\u0259rl\u0259 sinxronla\u015fd\u0131rmaqla yana\u015f\u0131, \u00f6lk\u0259d\u0259 insan potensial\u0131na \u0259saslanan inki\u015faf modelinin qurulmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6hk\u0259m baza formala\u015fd\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Bu strateji t\u0259m\u0259l sonradan ali t\u0259hsil pill\u0259sind\u0259 d\u0259 \u00f6z davam\u0131n\u0131 tapd\u0131. Prezident \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259, BMT-nin Davaml\u0131 \u0130nki\u015faf M\u0259qs\u0259dl\u0259rini q\u0259bul etm\u0259sind\u0259n bir ne\u00e7\u0259 ay \u0259vv\u0259l \u2014 2015-ci ilin iyununda \u2014 d\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 \u201cdavaml\u0131 inki\u015faf\u201d ixtisas\u0131 ali t\u0259hsil s\u0259viyy\u0259sind\u0259 (bakalavr, magistratura v\u0259 doktorantura) strukturla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131. Bu q\u0259rar Az\u0259rbaycan\u0131 davaml\u0131 inki\u015faf sah\u0259sind\u0259 ixtisasl\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r haz\u0131rlayan qabaqc\u0131l \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n birin\u0259 \u00e7evirdi. Haz\u0131rda da bu siyas\u0259tin ard\u0131 olaraq Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyi t\u0259r\u0259find\u0259n 2025-ci ild\u0259 davaml\u0131 inki\u015fafa dair ali m\u0259kt\u0259bl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn y\u0259ni t\u0259dris proqram\u0131 v\u0259 d\u0259rslik t\u0259sdiq edilm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Davaml\u0131 inki\u015faf bilikl\u0259rinin t\u0259dris prosesin\u0259 daxil edilm\u0259si inkl\u00fcziv c\u0259miyy\u0259tin formala\u015fmas\u0131na geni\u015f imkanlar yaratd\u0131. Bu istiqam\u0259t\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u00f6lk\u0259nin Birinci vitse-prezidenti, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun prezidenti Mehriban xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Az\u0259rbaycanda inkl\u00fcziv inki\u015faf m\u0259rk\u0259zl\u0259ri f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131. El\u0259 d\u00fcnyan\u0131n inkl\u00fcziv inki\u015faf\u0131n idar\u0259edilm\u0259sin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f ilk d\u0259rsliyinin d\u0259 m\u0259hz Az\u0259rbaycanda n\u0259\u015fr olunmas\u0131 bu sah\u0259d\u0259 \u00f6lk\u0259mizin apar\u0131c\u0131 rolunun bariz n\u00fcmun\u0259sidir.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Bel\u0259likl\u0259, Heyd\u0259r \u018fliyevin uzaqg\u00f6r\u0259n ideyalar\u0131 v\u0259 \u0130lham \u018fliyevin m\u00fcasir idar\u0259\u00e7ilik konsepsiyas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259kc\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf\u0131n realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda deyil, h\u0259m d\u0259 onun t\u0259drisind\u0259 qlobal lider \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Az\u0259rbaycan\u0131n ictimai v\u0259 d\u00f6vl\u0259t h\u0259yat\u0131nda inkl\u00fcziv c\u0259miyy\u0259tin formala\u015fmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar\u0131n arxas\u0131nda \u00f6lk\u0259nin Birinci vitse-prezidenti, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun prezidenti Mehriban xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n \u0259v\u0259zsiz xidm\u0259tl\u0259ri dayan\u0131r. Mehriban xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 iqtisadi nailiyy\u0259tl\u0259rin sosial v\u0259 humanitar u\u011furlara \u00e7evrilm\u0259si, inkl\u00fcziv t\u0259hsil v\u0259 inkl\u00fcziv sa\u011flaml\u0131q sah\u0259l\u0259rinin t\u0259\u015fkili, h\u0259m\u00e7inin b\u00fct\u00fcn c\u0259miyy\u0259tin inkl\u00fcziv inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f layih\u0259l\u0259rin icras\u0131 bu institutun f\u0259aliyy\u0259tinin ba\u015fl\u0131ca prioritetl\u0259ridir.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">B\u00fct\u00fcn bu keyfiyy\u0259tl\u0259r v\u0259 prinsipl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf modelinin \u0259sas s\u00fctunlar\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir. Bu d\u00fcsturlar say\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259miz qlobal \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara cavab ver\u0259n, inkl\u00fcziv v\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf\u0131 realla\u015fd\u0131ran n\u00fcmun\u0259vi d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 16px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\">Bel\u0259likl\u0259, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin uzaqg\u00f6r\u0259n siyas\u0259ti, Prezident \u0130lham \u018fliyevin strateji idar\u0259\u00e7iliyi v\u0259 Mehriban xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n humanitar t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n u\u011fur hekay\u0259sini t\u0259kc\u0259 iqtisadi inki\u015fafla m\u0259hdudla\u015fd\u0131rmay\u0131b, eyni zamanda, davaml\u0131 inki\u015faf ed\u0259n inkl\u00fcziv c\u0259miyy\u0259tin formala\u015fmas\u0131n\u0131 t\u0259min etmi\u015fdir. Bu birlikd\u0259 qurulmu\u015f inki\u015faf modeli g\u00f6st\u0259rir ki, g\u00fccl\u00fc liderlik, strateji d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 insan potensial\u0131na veril\u0259n y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259r h\u0259r bir \u00f6lk\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259yini t\u0259min ed\u0259 bil\u0259r. Az\u0259rbaycan is\u0259 bu yolu se\u00e7\u0259r\u0259k, h\u0259m \u00f6z v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn rifah\u0131, h\u0259m d\u0259 d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00fcmun\u0259vi idar\u0259\u00e7ilik standartlar\u0131n\u0131 ortaya qoymu\u015fdur.<\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 0px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\"><span style=\"margin: 0px; padding: 0px; font-weight: bolder;\">Urxan \u018fL\u018fKB\u018fROV,<\/span><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\"><span style=\"margin: 0px; padding: 0px; font-weight: bolder;\">Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidenti yan\u0131nda D\u00f6vl\u0259t \u0130dar\u0259\u00e7ilik Akademiyas\u0131n\u0131n rektoru, akademik<\/span><\/p>\n<p style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 1.06rem; margin-bottom: 0px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\"><span style=\"margin: 0px; padding: 0px; font-weight: bolder;\"><br><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0px; padding: 0px; line-height: 1.7; text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/xalqqazeti.az\/az\/sosial-heyat\/248228-heyder-eliyev-irsi-davamli-inkisaf\" target=\"_blank\">https:\/\/xalqqazeti.az\/az\/sosial-heyat\/248228-heyder-eliyev-irsi-davamli-inkisaf<\/a><\/p>\n<div style=\"color: rgb(51, 51, 51); font-family: Montserrat, sans-serif; font-size: 16px;\"><span style=\"margin: 0px; padding: 0px; font-weight: bolder;\"><br><\/span><\/div>\n<\/div>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-6dd205e elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"6dd205e\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-row\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-84ebe2a\" data-id=\"84ebe2a\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-column-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyi kimi m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 m\u0259suliyy\u0259tli bir istiqam\u0259td\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirdiyi fitri istedad, d\u0259rin n\u0259z\u0259ri bilikl\u0259r v\u0259 z\u0259ngin praktiki bacar\u0131qlar o q\u0259d\u0259r geni\u015f, \u00e7ox\u015fax\u0259li v\u0259 s\u0259rh\u0259dsizdir ki, bu irsin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si yaln\u0131z ke\u00e7mi\u015fin d\u0259y\u0259rli irsi kimi deyil, h\u0259m d\u0259 bu g\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcn vacib elmi istiqam\u0259t, g\u0259l\u0259c\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 t\u00fck\u0259nm\u0259z [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":28715,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[137],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28714"}],"collection":[{"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28714"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28714\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28726,"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28714\/revisions\/28726"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28715"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28714"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28714"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28714"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}