{"id":12677,"date":"2016-04-01T18:03:00","date_gmt":"2016-04-01T15:03:00","guid":{"rendered":"https:\/\/dia.edu.az\/?p=12677"},"modified":"2021-03-16T18:06:01","modified_gmt":"2021-03-16T15:06:01","slug":"erm%c9%99nistanin-az%c9%99rbaycana-t%c9%99cavuzun%c9%99-dair-uccildliyin-v%c9%99-monoqrafiyanin-t%c9%99qdimati-kecirilib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/ru\/arxivl\u0259r\/12677","title":{"rendered":"Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana t\u0259cav\u00fcz\u00fcn\u0259 dair \u00fc\u00e7cildliyin v\u0259 monoqrafiyan\u0131n t\u0259qdimat\u0131 ke\u00e7irilib"},"content":{"rendered":"<p><strong>Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana t\u0259cav\u00fcz\u00fcn\u0259 dair \u00fc\u00e7cildliyin v\u0259 monoqrafiyan\u0131n t\u0259qdimat\u0131 ke\u00e7irilib<\/strong><br><em>Apr 01 , 2016 &#8211; 10:41<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Mart\u0131n 31-d\u0259 Beyn\u0259lxalq Mu\u011fam M\u0259rk\u0259zind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti yan\u0131nda Elmin \u0130nki\u015faf\u0131 Fondunun v\u0259 UNESCO \u00fczr\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Milli Komissiyas\u0131n\u0131n 2-ci \u201c\u015eu\u015fa qrant\u0131\u201d birg\u0259 m\u00fcsabiq\u0259sinin qalibi olmu\u015f qrant layih\u0259l\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 n\u0259\u015fr edil\u0259n \u201cErm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana t\u0259cav\u00fcz\u00fc\u201d \u00fc\u00e7cildliyinin (m\u00fc\u0259llif El\u00e7in \u018fhm\u0259dov) v\u0259 \u201cErm\u0259nistan\u0131n sovetl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rinin i\u015f\u011fal\u0131nad\u0259k erm\u0259ni iddialar\u0131: tarix &#8211; oldu\u011fu kimi (1920-1994-c\u00fc ill\u0259r)\u201d monoqrafiyas\u0131n\u0131n (m\u00fc\u0259llif Musa Qas\u0131ml\u0131) t\u0259qdimat\u0131 olub.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti yan\u0131nda D\u00f6vl\u0259t \u0130dar\u0259\u00e7ilik Akademiyas\u0131n\u0131n v\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f B\u00f6lg\u0259sinin Az\u0259rbaycanl\u0131 \u0130cmas\u0131\u201d \u0130ctimai Birliyinin t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n t\u0259qdimat m\u0259rasimind\u0259 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u00f6kum\u0259t r\u0259smil\u0259ri, Milli M\u0259clisin deputatlar\u0131, akademik v\u0259 t\u0259hsil qurumlar\u0131n\u0131n, ictimaiyy\u0259tin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri i\u015ftirak edibl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259rasimd\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t himni s\u0259sl\u0259ndirilib, 31 mart soyq\u0131r\u0131m\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259si bir d\u0259qiq\u0259lik s\u00fckutla an\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259dbird\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti yan\u0131nda Elmin \u0130nki\u015faf\u0131 Fondunun icra\u00e7\u0131 direktoru&nbsp;<strong>El\u00e7in Babayev<\/strong>&nbsp;bildirib ki, d\u00fcnyan\u0131n bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 apar\u0131lan d\u0259rin elmi ara\u015fd\u0131rmalar n\u0259tic\u0259sind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 ortaya \u00e7\u0131xar\u0131lan faktlara yer verilm\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 m\u00f6t\u0259b\u0259r elmi m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 istinad olunmas\u0131 h\u0259r iki n\u0259\u015frin \u0259h\u0259miyy\u0259tini art\u0131r\u0131r. H\u0259r iki \u0259s\u0259rin tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri \u00f6yr\u0259nm\u0259k ist\u0259y\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259y\u0259rli v\u0259 etibarl\u0131 m\u0259nb\u0259 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259y\u0259n Fondun icra\u00e7\u0131 direktoru bel\u0259 qiym\u0259tli n\u0259\u015frl\u0259rin dig\u0259r dill\u0259r\u0259 d\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 edil\u0259r\u0259k daha geni\u015f arealda yay\u0131lmas\u0131n\u0131n vacibliyini vur\u011fulay\u0131b, kitablar\u0131n \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259yi olan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u00fc bildirib. Elmin \u0130nki\u015faf\u0131 Fondunun ba\u015flatd\u0131\u011f\u0131 bu \u0259n\u0259n\u0259ni g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 d\u0259 davam etdir\u0259c\u0259yini bildir\u0259n E.Babayev deyib: \u201cM\u00f6ht\u0259r\u0259m Prezidentimizin iqtisadi \u00e7\u0259tinlikl\u0259r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 elm\u0259, t\u0259hsil\u0259 ayr\u0131lan v\u0259saitin art\u0131r\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259ri\u015fi biz\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k ki, d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n qar\u015f\u0131ya qoyulan \u00fcmd\u0259 v\u0259zif\u0259ni \u2013 Az\u0259rbaycan\u0131n regionun elmi m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilm\u0259sini q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 realla\u015fd\u0131raq\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin rektoru, akademik&nbsp;<strong>Abel M\u0259h\u0259rr\u0259mov<\/strong>&nbsp;31 mart \u2013 Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u00f6lk\u0259mizd\u0259 silsil\u0259 t\u0259dbirl\u0259rin ke\u00e7irildiyini qeyd ed\u0259r\u0259k, h\u0259r iki n\u0259\u015frin m\u0259hz bel\u0259 bir g\u00fcnd\u0259 t\u0259qdim olunmas\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini x\u00fcsusi vur\u011fulay\u0131b. H\u0259r iki \u0259s\u0259rin d\u0259y\u0259rli m\u0259nb\u0259 kimi ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 geni\u015f istifad\u0259 olunaca\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulayan rektor bel\u0259 m\u00fch\u00fcm sah\u0259d\u0259 t\u0259dqiqat \u0259s\u0259rl\u0259rinin haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn qrantlar\u0131n ayr\u0131lmas\u0131na g\u00f6r\u0259 Elmin \u0130nki\u015faf\u0131 Fonduna, habel\u0259 bu c\u00fcr t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 Prezident Administrasiyas\u0131n\u0131n ictimai-siyasi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u015f\u00f6b\u0259sinin r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 d\u0259rin minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p>Milli M\u0259clisin deputat\u0131&nbsp;<strong>Elman M\u0259mm\u0259dov<\/strong>&nbsp;Az\u0259rbaycan h\u0259qiq\u0259tl\u0259rinin d\u00fcnyaya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan bel\u0259 n\u0259\u015frl\u0259rin m\u00fch\u00fcm elmi m\u0259nb\u0259 oldu\u011funu qeyd edib. Erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin iki \u0259sr\u0259 yax\u0131n m\u00fcdd\u0259td\u0259 gizli niyy\u0259tl\u0259rini realla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131mlar\u0131ndan dan\u0131\u015fan E.M\u0259mm\u0259dov h\u0259min b\u0259\u015f\u0259ri cinay\u0259tl\u0259rin d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259rinin v\u0259 onlar\u0131 t\u00f6r\u0259d\u0259nl\u0259rin \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131, d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 tan\u0131d\u0131lmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan bel\u0259 fundamental n\u0259\u015frl\u0259rin \u0259h\u0259miyy\u0259tini y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirib.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t \u0130qtisadi Universitetinin rektoru, professor&nbsp;<strong>\u018fdal\u0259t Muradov<\/strong>&nbsp;Az\u0259rbaycan h\u0259qiq\u0259tl\u0259rinin d\u00fcnyaya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynayan bel\u0259 sanball\u0131 elmi \u0259s\u0259rl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini x\u00fcsusi vur\u011fulay\u0131b. Kitab\u0131n \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259yi ke\u00e7\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin \u0259sl v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q n\u00fcmun\u0259si g\u00f6st\u0259rdikl\u0259rini qeyd ed\u0259n rektor Erm\u0259nistan\u0131n t\u0259cav\u00fcz\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycana d\u0259ymi\u015f iqtisadi z\u0259r\u0259rin hesablanmas\u0131n\u0131n da vacib oldu\u011funu bildirib. \u018f.Muradov buna imkan ver\u0259n v\u0259 d\u00fcnya praktikas\u0131nda q\u0259bul olunan metodologiyan\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259mizd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n bir s\u0131ra ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin v\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n iqtisad\u00e7\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t komissiyan\u0131n yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd edib.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Prezidentinin ictimai-siyasi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 k\u00f6m\u0259k\u00e7isi, professor&nbsp;<strong>\u018fli H\u0259s\u0259nov<\/strong>&nbsp;h\u0259r iki n\u0259\u015frin Az\u0259rbaycan\u0131n tarixinin, x\u00fcsus\u0259n erm\u0259nil\u0259rin 200 ild\u0259n art\u0131q bir d\u00f6vrd\u0259 xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan \u0259h\u0259miyy\u0259tini y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259r\u0259k, kitablar\u0131n xarici dill\u0259r\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunub d\u00fcnyada geni\u015f yay\u0131lmas\u0131n\u0131n vacibliyini qeyd edib.<\/p>\n\n\n\n<p>31 mart soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f q\u0259tliamlar\u0131n \u0259n qanl\u0131 s\u0259hif\u0259si oldu\u011funu dey\u0259n Prezident Administrasiyas\u0131n\u0131n r\u0259smisi h\u0259min g\u00fcnl\u0259rd\u0259 h\u0259m Bak\u0131da, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n dig\u0259r regionlar\u0131nda on minl\u0259rl\u0259 g\u00fcnahs\u0131z insan\u0131n erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n amans\u0131zl\u0131qla q\u0259tl\u0259 yetirildiyini deyib: \u201c31 mart el\u0259 bir g\u00fcnd\u00fcr ki, xalq\u0131m\u0131z\u0131n, x\u00fcsus\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n milli elitas\u0131n\u0131n diqq\u0259tini \u00f6z\u00fcn\u0259 c\u0259lb etm\u0259lidir. Bu g\u00fcn\u00fcn \u00f6yr\u0259nilm\u0259si, yad olunmas\u0131, h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259rin g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 bizim milli, v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q borcumuzdur\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Professor \u018fli H\u0259s\u0259nov 31 mart soyq\u0131r\u0131m\u0131na Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin b\u0259rpas\u0131ndan sonra h\u00fcquqi-siyasi qiym\u0259t verildiyini vur\u011fulay\u0131b. Bildirib ki, ilk d\u0259f\u0259 \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f \u00e7oxsayl\u0131 soyq\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00fcmumil\u0259\u015fmi\u015f simvolu olaraq 31 mart tarixinin Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilm\u0259sini r\u0259smil\u0259\u015fdirdi v\u0259 bunu d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti s\u0259viyy\u0259sin\u0259 qald\u0131rd\u0131. Erm\u0259nil\u0259rin xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 d\u0259 cinay\u0259tl\u0259r, soyq\u0131r\u0131mlar\u0131 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259rini xat\u0131rladan \u018fli H\u0259s\u0259nov deyib ki, 1992-ci il fevral\u0131n 26-da Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri yerl\u0259-yeksan edildi, g\u00fcnahs\u0131z \u0259hali az\u0259rbaycanl\u0131 olduqlar\u0131na g\u00f6r\u0259 amans\u0131zl\u0131qla q\u0259tl\u0259 yetirildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Son 10 ild\u0259n art\u0131q bir d\u00f6vrd\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Az\u0259rbaycanda b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, milli tariximizin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar\u0131n m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259l\u0259r verdiyini vur\u011fulayan Prezidentin k\u00f6m\u0259k\u00e7isi g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rin n\u0259tic\u0259sind\u0259 art\u0131q Az\u0259rbaycan\u0131n ke\u00e7mi\u015f v\u0259 bug\u00fcnk\u00fc tarixi aras\u0131nda \u0259laq\u0259nin yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fli H\u0259s\u0259nov on il\u0259 yax\u0131n m\u00fcdd\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n birinci xan\u0131m\u0131 Mehriban \u018fliyevan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Fondu t\u0259r\u0259find\u0259n tariximizin, m\u0259d\u0259niyy\u0259timizin, xalq\u0131m\u0131z\u0131n tolerantl\u0131q \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin v\u0259 multikultural d\u0259y\u0259rl\u0259rinin beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 t\u0259bli\u011fi istiqam\u0259tind\u0259 d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 silsil\u0259 t\u0259dbirl\u0259rin ke\u00e7irildiyini, \u00e7oxsayl\u0131 n\u0259\u015frl\u0259rin haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd edib. Bildirib ki, Fondun vitse-prezidenti Leyla \u018fliyevan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n \u201cXocal\u0131ya \u0259dal\u0259t!\u201d beyn\u0259lxalq kampaniyas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 son bir ne\u00e7\u0259 ild\u0259 bu faci\u0259l\u0259ri soyq\u0131r\u0131m\u0131 kimi tan\u0131yan \u00f6lk\u0259l\u0259rin say\u0131 getdikc\u0259 art\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Prezident Administrasiyas\u0131n\u0131n r\u0259smisi erm\u0259nil\u0259rin saxta, t\u0259hrif edilmi\u015f faktlarla d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tinin diqq\u0259tini yay\u0131nd\u0131rma\u011fa, yanl\u0131\u015f fikir formala\u015fd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd ed\u0259r\u0259k deyib ki, bu m\u0259krli t\u0259bli\u011fat\u0131n if\u015fas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan bel\u0259 kitablar\u0131n yaz\u0131lmas\u0131, t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunmas\u0131, m\u00fcxt\u0259lif vasit\u0259l\u0259rl\u0259 d\u00fcnyada yay\u0131lmas\u0131, geni\u015f ictimai m\u00fczakir\u0259sinin apar\u0131lmas\u0131 m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cErm\u0259nistan\u0131n sovetl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rinin i\u015f\u011fal\u0131nad\u0259k erm\u0259ni iddialar\u0131: tarix &#8211; oldu\u011fu kimi (1920-1994-c\u00fc ill\u0259r)\u201d monoqrafiyas\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifi, Milli M\u0259clisin deputat\u0131, professor<strong>Musa Qas\u0131ml\u0131<\/strong>&nbsp;\u0259s\u0259rind\u0259 tarixd\u0259 qaranl\u0131q qalan bir s\u0131ra m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 i\u015f\u0131q sal\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulay\u0131b, kitab\u0131n bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u0259vv\u0259l Moskvada rus dilind\u0259 \u00e7apdan \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd edib. M.Qas\u0131ml\u0131 kitab\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda yax\u0131ndan d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259r\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 Az\u0259rbaycan elminin inki\u015faf\u0131na diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131na g\u00f6r\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u00fc bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cErm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana t\u0259cav\u00fcz\u00fc\u201d \u00fc\u00e7cildliyinin m\u00fc\u0259llifi, siyasi elml\u0259r doktoru&nbsp;<strong>El\u00e7in \u018fhm\u0259dov<\/strong>&nbsp;h\u0259r iki \u0259s\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131nda yax\u0131ndan d\u0259st\u0259yin\u0259 v\u0259 elmi t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00fc\u00e7cildliyin v\u0259 monoqrafiyan\u0131n elmi redaktoru professor \u018fli H\u0259s\u0259nova, habel\u0259 Elmin \u0130nki\u015faf\u0131 Fondunun icra\u00e7\u0131 direktoru El\u00e7in Babayev\u0259 v\u0259 ba\u015fqalar\u0131na minn\u0259tdarl\u0131q edib. O, \u00fc\u00e7cildlikd\u0259 son 30 ild\u0259 &#8211; 1985-ci ild\u0259n bu g\u00fcn\u0259d\u0259k Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz, etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 v\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259tin\u0259 yer verildiyini deyib. E.\u018fhm\u0259dov \u00f6lk\u0259mizl\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin d\u00fcnyaya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n f\u0259al olmas\u0131n\u0131n vacibliyini diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Moldovan\u0131n \u0130ctimai Palatas\u0131n\u0131n prezidenti xan\u0131m&nbsp;<strong>Aurelia Qriqoriu<\/strong>&nbsp;\u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda soyq\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 XX \u0259srin b\u0259las\u0131 adland\u0131raraq deyib ki, Az\u0259rbaycanda t\u00f6r\u0259dil\u0259n q\u0259tliamlara d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n h\u00fcquqi-siyasi qiym\u0259t verilib. Aurelia Qriqoriu bildirib ki, soyq\u0131r\u0131m\u0131 yaln\u0131z Az\u0259rbaycan\u0131n deyil, b\u00fct\u00fcn b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin problemidir. Onun m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si problemin h\u0259lli yollar\u0131n\u0131 tapma\u011fa imkan verir. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 ikili standartlar aradan qald\u0131r\u0131lmal\u0131, beyn\u0259lxalq h\u00fcququn normalar\u0131 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 b\u0259rab\u0259r \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259tbiq edilm\u0259lidir. Soyq\u0131r\u0131m\u0131 problemi \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn pozulmas\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259si olaraq ba\u015f verir. BMT mexanizml\u0259ri bel\u0259 hallar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala bilmir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 qurumda islahatlar apar\u0131lmas\u0131 vacibdir. Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 dig\u0259r m\u00fch\u00fcm problem soyq\u0131r\u0131m\u0131 t\u00f6r\u0259tmi\u015f \u00f6lk\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 c\u0259za t\u0259dbirl\u0259rinin g\u00f6r\u00fclm\u0259m\u0259sidir. Buna n\u00fcmun\u0259 kimi Erm\u0259nistan\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar. BMT v\u0259 dig\u0259r t\u0259\u015fkilatlar\u0131n s\u0259n\u0259dl\u0259rind\u0259 Erm\u0259nistan t\u0259cav\u00fczkar \u00f6lk\u0259 kimi qeyd olunsa da, bu \u00f6lk\u0259 bir \u00e7ox beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu \u00fczv\u00fcd\u00fcr. D\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n soyq\u0131r\u0131mlar\u0131 bu cinay\u0259ti t\u00f6r\u0259d\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin c\u0259zas\u0131z qalmas\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259sidir. Az\u0259rbaycan \u00f6z n\u00fcmun\u0259sind\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya g\u00f6st\u0259rir ki, soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n, terrorizmin alternativi multikulturalizm v\u0259 tolerantl\u0131qd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, \u00fc\u00e7cildlik v\u0259 monoqrafiya Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti yan\u0131nda Elmin \u0130nki\u015faf\u0131 Fondu t\u0259r\u0259find\u0259n M\u00fc\u0259llif H\u00fcquqlar\u0131 Agentliyind\u0259 qeydiyyatdan ke\u00e7irilib v\u0259 m\u00fc\u0259llifl\u0259r\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 m\u00fcvafiq \u015f\u0259had\u0259tnam\u0259l\u0259r verilib. H\u0259r iki \u0259s\u0259rin elmi redaktoru tarix elml\u0259ri doktoru, professor \u018fli H\u0259s\u0259novdur.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan, Rusiya, G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259, AB\u015e, B\u00f6y\u00fck Britaniya v\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin arxiv materiallar\u0131 v\u0259 s\u0259n\u0259dli m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n geni\u015f istifad\u0259 edil\u0259n monoqrafiyada sovetl\u0259\u015fdirildikd\u0259n sonra Erm\u0259nistan\u0131n ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc \u0259sass\u0131z \u0259razi iddialar\u0131, erm\u0259nil\u0259rin tarixi torpaqlar\u0131m\u0131za k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si, sovet r\u0259hb\u0259rliyinin s\u00fcni sur\u0259td\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259tini yaratmas\u0131, habel\u0259 xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dil\u0259n soyq\u0131r\u0131mlar\u0131, deportasiyalar, 70-80-ci ill\u0259rd\u0259 erm\u0259ni terror t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri cinay\u0259tl\u0259r, Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131 i\u015f\u011fal etm\u0259si v\u0259 bunun a\u011f\u0131r n\u0259tic\u0259l\u0259ri ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. M\u0259nb\u0259l\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti \u0259n m\u00f6t\u0259b\u0259r olmaqla, elmi d\u00f6vriyy\u0259y\u0259 ilk d\u0259f\u0259 g\u0259tirilib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cErm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana t\u0259cav\u00fcz\u00fc\u201d \u0259s\u0259rinin birinci cildind\u0259 (S\u0259n\u0259dl\u0259r v\u0259 materiallar) Az\u0259rbaycan tarixinin m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rin\u0259 dair s\u0259n\u0259dl\u0259r v\u0259 x\u0259rit\u0259l\u0259r verilib. H\u0259m\u00e7inin, kitabda Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin nizama sal\u0131nmas\u0131na dair beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilmi\u015f s\u0259n\u0259dl\u0259r ard\u0131c\u0131ll\u0131qla v\u0259 sistemli \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259qdim olunub.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kinci kitabda (Etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259, soyq\u0131r\u0131m\u0131, terror, i\u015f\u011fal) XX \u0259srin 80-ci ill\u0259rinin ikinci yar\u0131s\u0131ndan ba\u015flayaraq Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131 v\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259tinin indiy\u0259 q\u0259d\u0259r davam ed\u0259n m\u0259rh\u0259l\u0259sinin t\u0259hlili verilib. Son 30 il \u0259rzind\u0259 erm\u0259nil\u0259rin az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259, soyq\u0131r\u0131m\u0131 v\u0259 terror aktlar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, erm\u0259ni terror t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n cinay\u0259tl\u0259rinin xronikas\u0131 da kitabda \u0259ksini tap\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc cildd\u0259 is\u0259 (Beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n v\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin siyas\u0259ti) m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin nizama sal\u0131nmas\u0131na dair beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilmi\u015f s\u0259n\u0259dl\u0259rin xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131qla v\u0259 sistemli \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259hlili apar\u0131l\u0131b. Bundan \u0259lav\u0259, kitabda m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin nizama sal\u0131nmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tind\u0259ki ziddiyy\u0259tli c\u0259h\u0259tl\u0259r\u0259, burax\u0131lan n\u00f6qsanlara, el\u0259c\u0259 d\u0259 perspektivd\u0259 h\u0259lli m\u00fcmk\u00fcn v\u0259 z\u0259ruri olan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259 diqq\u0259t yetirilib.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259r iki n\u0259\u015fr xarici siyas\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r, h\u0259m\u00e7inin ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rin beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r, beyn\u0259lxalq h\u00fcquq, h\u00fcquq\u015f\u00fcnasl\u0131q, politologiya, region\u015f\u00fcnasl\u0131q, tarix ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 t\u0259hsil alan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r v\u0259 magistrl\u0259r, m\u00fc\u0259lliml\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259y\u0259rli elmi m\u0259nb\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-container-2 wp-block-gallery-1 wp-block-gallery columns-3 is-cropped\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img width=\"640\" height=\"469\" src=\"https:\/\/dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/kit1.jpg\" alt=\"\" data-id=\"12678\" data-full-url=\"https:\/\/dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/kit1.jpg\" data-link=\"https:\/\/dia.edu.az\/?attachment_id=12678\" class=\"wp-image-12678\" srcset=\"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/kit1.jpg 640w, https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/kit1-300x220.jpg 300w, https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/kit1-16x12.jpg 16w, https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/kit1-300x220@2x.jpg 600w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img width=\"623\" height=\"480\" src=\"https:\/\/dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/kit2.jpg\" alt=\"\" data-id=\"12679\" data-full-url=\"https:\/\/dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/kit2.jpg\" data-link=\"https:\/\/dia.edu.az\/?attachment_id=12679\" class=\"wp-image-12679\" srcset=\"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/kit2.jpg 623w, https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/kit2-300x231.jpg 300w, https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/kit2-16x12.jpg 16w, https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/kit2-80x62.jpg 80w, https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/kit2-300x231@2x.jpg 600w\" sizes=\"(max-width: 623px) 100vw, 623px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img width=\"522\" height=\"480\" src=\"https:\/\/dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/kit3.jpg\" alt=\"\" data-id=\"12680\" data-full-url=\"https:\/\/dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/kit3.jpg\" data-link=\"https:\/\/dia.edu.az\/?attachment_id=12680\" class=\"wp-image-12680\" srcset=\"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/kit3.jpg 522w, https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/kit3-300x276.jpg 300w, https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/kit3-13x12.jpg 13w\" sizes=\"(max-width: 522px) 100vw, 522px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img width=\"370\" height=\"640\" src=\"https:\/\/dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/kit5.jpg\" alt=\"\" data-id=\"12681\" data-full-url=\"https:\/\/dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/kit5.jpg\" data-link=\"https:\/\/dia.edu.az\/?attachment_id=12681\" class=\"wp-image-12681\" srcset=\"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/kit5.jpg 370w, https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/kit5-173x300.jpg 173w, https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/kit5-7x12.jpg 7w, https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/kit5-173x300@2x.jpg 346w\" sizes=\"(max-width: 370px) 100vw, 370px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img width=\"640\" height=\"458\" src=\"https:\/\/dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/kitab.jpg\" alt=\"\" data-id=\"12682\" data-full-url=\"https:\/\/dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/kitab.jpg\" data-link=\"https:\/\/dia.edu.az\/?attachment_id=12682\" class=\"wp-image-12682\" srcset=\"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/kitab.jpg 640w, https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/kitab-300x215.jpg 300w, https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/kitab-16x12.jpg 16w, https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/kitab-300x215@2x.jpg 600w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana t\u0259cav\u00fcz\u00fcn\u0259 dair \u00fc\u00e7cildliyin v\u0259 monoqrafiyan\u0131n t\u0259qdimat\u0131 ke\u00e7irilibApr 01 , 2016 &#8211; 10:41 Mart\u0131n 31-d\u0259 Beyn\u0259lxalq Mu\u011fam M\u0259rk\u0259zind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti yan\u0131nda Elmin \u0130nki\u015faf\u0131 Fondunun v\u0259 UNESCO \u00fczr\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Milli Komissiyas\u0131n\u0131n 2-ci \u201c\u015eu\u015fa qrant\u0131\u201d birg\u0259 m\u00fcsabiq\u0259sinin qalibi olmu\u015f qrant layih\u0259l\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 n\u0259\u015fr edil\u0259n \u201cErm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana t\u0259cav\u00fcz\u00fc\u201d \u00fc\u00e7cildliyinin (m\u00fc\u0259llif El\u00e7in \u018fhm\u0259dov) v\u0259 \u201cErm\u0259nistan\u0131n sovetl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":12679,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[137],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12677"}],"collection":[{"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12677"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12677\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12679"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12677"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12677"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12677"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}