{"id":9351,"date":"2014-10-25T23:26:00","date_gmt":"2014-10-25T20:26:00","guid":{"rendered":"https:\/\/dia.edu.az\/?p=9351"},"modified":"2021-03-09T23:28:43","modified_gmt":"2021-03-09T20:28:43","slug":"az%c9%99rbaycan-respublikasinin-prezidenti-yaninda-dovl%c9%99t-idar%c9%99cilik-akademiyasinin-15-illik-yubileyi-munasib%c9%99til%c9%99-akademiyanin-elmi-surasinin-iclasi-kecirilib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/en\/arxivl\u0259r\/9351","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti yan\u0131nda D\u00f6vl\u0259t \u0130dar\u0259\u00e7ilik Akademiyas\u0131n\u0131n 15 illik yubileyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 akademiyan\u0131n elmi \u015furas\u0131n\u0131n iclas\u0131 ke\u00e7irilib"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti yan\u0131nda D\u00f6vl\u0259t \u0130dar\u0259\u00e7ilik Akademiyas\u0131n\u0131n 15 illik yubileyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 akademiyan\u0131n elmi \u015furas\u0131n\u0131n iclas\u0131 ke\u00e7irilib<\/strong><br><em>Okt 25 , 2014 &#8211; 12:18<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Oktyabr\u0131n 25-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti yan\u0131nda D\u00f6vl\u0259t \u0130dar\u0259\u00e7ilik Akademiyas\u0131n\u0131n (D\u0130A) 15 illik yubileyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 akademiyan\u0131n elmi \u015furas\u0131n\u0131n iclas\u0131 ke\u00e7irilib.<br>D\u0130A-n\u0131n rektoru, akademik Urxan \u018fl\u0259kb\u0259rov \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k bildirib ki, \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 1999-cu il 3 yanvar tarixli F\u0259rman\u0131 il\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti yan\u0131nda D\u00f6vl\u0259t \u0130dar\u0259\u00e7ilik Akademiyas\u0131n\u0131n 15 ili tamam olur.<br>Akademiyan\u0131n u\u011furlar\u0131ndan dan\u0131\u015fan rektor bu t\u0259hsil oca\u011f\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na g\u00f6st\u0259rdiyi diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131ya g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev\u0259 minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib.<br>Diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b ki, akademiyan\u0131n inki\u015faf\u0131 \u00f6lk\u0259nin t\u0259r\u0259qqisi il\u0259 bilavasit\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan haz\u0131rda innovativ inki\u015faf yolundad\u0131r v\u0259 son on il bu istiqam\u0259td\u0259 x\u00fcsusil\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli olub. Bu inki\u015fafa do\u011fru ke\u00e7il\u0259n m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259r, onu t\u0259min ed\u0259n kreativ c\u0259miyy\u0259tin formala\u015fmas\u0131na y\u00f6n\u0259ldilmi\u015f idar\u0259etm\u0259 mexanizml\u0259rinin elmi t\u0259hlili akademik Ramiz Mehdiyevin \u201cAz\u0259rbaycan\u0131 d\u0259yi\u015fmi\u015f on il\u201d kitab\u0131nda d\u0259rin t\u0259hlil edilir.<br>T\u0259drisin keyfiyy\u0259tinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sind\u0259 fundamental t\u0259dqiqatlar\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tin\u0259 toxunan rektor bu bax\u0131mdan akademik Ramiz Mehdiyevin \u0259s\u0259rl\u0259rinin m\u00fch\u00fcm rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulay\u0131b.<br>Urxan \u018fl\u0259kb\u0259rov m\u0259lumat verib ki, D\u0130A yarand\u0131\u011f\u0131 ilk g\u00fcnl\u0259rd\u0259n onun qar\u015f\u0131s\u0131nda duran \u0259sas v\u0259zif\u0259 m\u00fcasir t\u0259hsil texnologiyalar\u0131 \u0259sas\u0131nda \u0259lav\u0259 t\u0259hsil proqram\u0131 \u00fczr\u0259 &#8211; ixtisasart\u0131rma, kadrlar\u0131n yenid\u0259n haz\u0131rlanmas\u0131, stajke\u00e7m\u0259, t\u0259krar ali t\u0259hsil s\u0259viyy\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyi sah\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olub. \u00d6t\u0259n ill\u0259r \u0259rzind\u0259 akademiyada d\u00f6vl\u0259t qullu\u011funda \u00e7al\u0131\u015fan 1110 n\u0259f\u0259r m\u00fcdavim \u0259yani v\u0259 qiyabi formalarda yenid\u0259n haz\u0131rlan\u0131b, 2656 n\u0259f\u0259r d\u00f6vl\u0259t qulluq\u00e7usu q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli ixtisasart\u0131rma kursu ke\u00e7ib. Bu t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259sini bitir\u0259n 2923 n\u0259f\u0259r bakalavr, 648 n\u0259f\u0259r is\u0259 magistr diplomu al\u0131b. T\u0259krar ali t\u0259hsil formas\u0131na da maraq b\u00f6y\u00fck olub.<br>Haz\u0131rda akademiyada bakalavrlar\u0131n 8, magistrl\u0259rin is\u0259 24 ixtisas \u00fczr\u0259 t\u0259hsil ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 dey\u0259n rektor g\u0259nc m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin, aliml\u0259rin elmi t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib.<br>Qeyd olunub ki, akademiyada t\u0259tbiq edil\u0259n t\u0259dris proqramlar\u0131nda \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin z\u0259ngin irsinin, qlobal miqyasda q\u0259bul olunmu\u015f demokratik prinsipl\u0259rin, milli m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimizin v\u0259 m\u00fcasir idar\u0259etm\u0259 texnologiyalar\u0131n\u0131n m\u0259nims\u0259dilm\u0259si m\u00fch\u00fcm yer tutur.<br>Akademik Urxan \u018fl\u0259kb\u0259rov diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b ki, \u00f6t\u0259n ill\u0259r \u0259rzind\u0259 D\u0130A-n\u0131n professor-m\u00fc\u0259llim hey\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n 153 monoqrafiya, 200-d\u0259n \u00e7ox d\u0259rslik v\u0259 d\u0259rs v\u0259saiti, 250-d\u0259k t\u0259dris-metodiki v\u0259sait haz\u0131rlanaraq n\u0259\u015fr edilib, m\u00fc\u0259llim v\u0259 doktorantlar\u0131n respublika v\u0259 xarici \u00f6lk\u0259 jurnallar\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif probleml\u0259r\u0259 dair be\u015f min\u0259d\u0259k elmi m\u0259qal\u0259si v\u0259 tezisl\u0259ri d\u0259rc olunub.<br>Akademiyan\u0131n beyn\u0259lxalq \u0259laq\u0259l\u0259rin\u0259 toxunan rektor deyib ki, bu \u0259laq\u0259l\u0259r ali t\u0259hsil oca\u011f\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 v\u0259 modernl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. \u00d6t\u0259n ill\u0259r \u0259rzind\u0259 MDB m\u0259kan\u0131n\u0131n, Avropa v\u0259 Asiyan\u0131n bir s\u0131ra qabaqc\u0131l t\u0259hsil m\u0259rk\u0259zl\u0259ri il\u0259 ikit\u0259r\u0259fli v\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q bar\u0259d\u0259 m\u00fcqavil\u0259l\u0259r imzalan\u0131b v\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 proqramlar h\u0259yata ke\u00e7irilib.<br>Rektor \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131n yekununda bir daha vur\u011fulay\u0131b ki, qazan\u0131lan b\u00fct\u00fcn u\u011furlar Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin v\u0259 onun r\u0259hb\u0259rinin akademiyaya davaml\u0131 qay\u011f\u0131 v\u0259 diqq\u0259tinin n\u0259tic\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p>X X X<\/p>\n\n\n\n<p>Sonra \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidenti Administrasiyas\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri, akademik Ramiz MEHD\u0130YEV yubiley m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259brikl\u0259rini \u00e7atd\u0131raraq dedi:<br>&#8211; H\u0259r bir yubiley zaman\u0131 qazan\u0131lm\u0131\u015f nailiyy\u0259tl\u0259r qeyd olunur v\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259r t\u0259hlil edil\u0259r\u0259k g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 n\u0259z\u0259r sal\u0131n\u0131r. Nailiyy\u0259tl\u0259rinizin \u0259n parlaq g\u00f6st\u0259ricisi ondan ibar\u0259tdir ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin 2014-c\u00fc il 22 aprel tarixli s\u0259r\u0259ncamlar\u0131 il\u0259 \u0130dar\u0259\u00e7ilik Akademiyas\u0131n\u0131n bir s\u0131ra \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 d\u00f6vl\u0259t t\u0259ltifl\u0259rin\u0259 layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. Bu, \u00e7ox t\u0259qdir\u0259layiq hald\u0131r. Bu g\u00fcn sizin t\u0259ltif olunan h\u0259mkarlar\u0131n\u0131za m\u00fckafatlar\u0131 t\u0259qdim ed\u0259c\u0259yik. H\u0259l\u0259lik is\u0259 g\u0259lin Akademiyan\u0131n ke\u00e7diyi yola v\u0259 inki\u015faf perspektivl\u0259rin\u0259 birlikd\u0259 n\u0259z\u0259r yetir\u0259k.<br>D\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyind\u0259n s\u00f6hb\u0259t a\u00e7anda, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, d\u00f6vl\u0259tin bug\u00fcnk\u00fc v\u0259ziyy\u0259ti, qazand\u0131\u011f\u0131 u\u011furlar v\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131na qoydu\u011fu m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00f6n plana g\u0259lir. Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, biz postsovet m\u0259kan\u0131nda ke\u00e7id d\u00f6vr\u00fcn\u00fc u\u011furla ba\u015fa vuran v\u0259 d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131na s\u0259m\u0259r\u0259li inteqrasiya olunan nadir bir \u00f6lk\u0259yik.<br>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 apar\u0131lan islahatlar \u00f6lk\u0259mizin dinamik inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min edib. Prezidentin bu ilin doqquz ay\u0131n\u0131n yekunlar\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 qeyd etdiyi kimi, respublikada bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 \u00fcmumi daxili m\u0259hsul 2,5 faiz, qeyri-neft sektorunda is\u0259 6 faiz s\u0259viyy\u0259sind\u0259 art\u0131b. Bu g\u00fcn d\u00fcnyada m\u00f6vcud olan g\u00f6st\u0259ricil\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 bunlar kifay\u0259t q\u0259d\u0259r u\u011furlu r\u0259q\u0259ml\u0259rdir.<br>\u0130lin \u0259vv\u0259lind\u0259n \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na 19 milyard dollar s\u0259rmay\u0259 qoyulub. Bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 maliyy\u0259 resurslar\u0131m\u0131z 3 milyard 600 milyon dollar art\u0131b. Haz\u0131rda bizim 53 milyard dollardan \u00e7ox valyuta ehtiyat\u0131m\u0131z var. X\u00fcsusi qeyd olunmal\u0131d\u0131r ki, d\u00fcnya miqyas\u0131nda Az\u0259rbaycan adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n valyuta ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k m\u00f6vqel\u0259rd\u0259n birini tutur.<br>Davos D\u00fcnya \u0130qtisadi Forumu Az\u0259rbaycan\u0131 r\u0259qab\u0259t qabiliyy\u0259tliliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 38-ci yer\u0259 layiq g\u00f6r\u00fcb. Y\u0259ni, biz d\u00fcnyan\u0131n \u0259n r\u0259qab\u0259t qabiliyy\u0259tli 40 \u00f6lk\u0259si s\u0131ras\u0131nday\u0131q.<br>2004-c\u00fc ild\u0259n bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r 1 milyon 300 min yeni i\u015f yeri a\u00e7\u0131l\u0131b. Bu da imkan verib ki, i\u015fsizlik k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k 5 faiz s\u0259viyy\u0259sin\u0259d\u0259k ensin.<br>\u00dcmumi daxili m\u0259hsulumuzda qeyri-neft sektoru art\u0131q 55 faizd\u0259n \u00e7oxdur, lakin ixrac potensial\u0131m\u0131z\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti h\u0259l\u0259 d\u0259 neft-qazla ba\u011fl\u0131d\u0131r.<br>Son on il \u0259rzind\u0259 3 min\u0259 yax\u0131n m\u0259kt\u0259b binas\u0131 tikil\u0259r\u0259k istifad\u0259y\u0259 verilib. Ax\u0131r\u0131nc\u0131 iki-\u00fc\u00e7 ild\u0259 u\u015faq ba\u011f\u00e7alar\u0131 il\u0259 t\u0259minat 17 faizd\u0259n 42 faiz\u0259 y\u00fcks\u0259lib.<br>Qeyd olunmal\u0131d\u0131r ki, b\u00fct\u00fcn infrastruktur layih\u0259l\u0259ri, regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131 u\u011furla icra edilib. Neftd\u0259n \u0259ld\u0259 olunan g\u0259lirl\u0259r \u015f\u0259ffaf saxlanmaqla v\u0259 \u00f6lk\u0259mizin inki\u015faf\u0131na, o c\u00fcml\u0259d\u0259n sosial layih\u0259l\u0259rin icras\u0131na y\u00f6n\u0259ldilm\u0259kl\u0259 dinamik inki\u015faf t\u0259min edilir.<br>Oktyabr\u0131n ilk g\u00fcnl\u0259rind\u0259 Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n Beyn\u0259lxalq Humanitar Forum bir daha \u00f6lk\u0259mizin d\u00fcnyadak\u0131 n\u00fcfuzunu v\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 m\u00f6vqel\u0259ri t\u0259sdiq etdi. Forumdan sonra bizim h\u00f6rm\u0259tli akademik, \u0130dar\u0259\u00e7ilik Akademiyas\u0131n\u0131n rektoru Urxan \u018fl\u0259kb\u0259rov inki\u015faf\u0131m\u0131za dair \u00e7ap etdirdiyi materiallarda Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fczg\u00fcn innovativ inki\u015faf yolu se\u00e7diyini bir daha \u0259sasland\u0131rd\u0131.<br>B\u00fct\u00fcn bunlar onu g\u00f6st\u0259rir ki, biz art\u0131q inki\u015faf\u0131m\u0131z\u0131n yeni m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259m qoymaq \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259yik. Bu is\u0259 d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyinin m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259n yeni metodlara yiy\u0259l\u0259nmi\u015f y\u00fcks\u0259k haz\u0131rl\u0131ql\u0131 kadrlar\u0131n yeti\u015fdirilm\u0259sini z\u0259ruri edir. Bu bax\u0131mdan \u0130dar\u0259\u00e7ilik Akademiyas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda da m\u00fch\u00fcm v\u0259zif\u0259l\u0259r dayan\u0131r.<br>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti yan\u0131nda D\u00f6vl\u0259t \u0130dar\u0259\u00e7ilik Akademiyas\u0131n\u0131n 15 illiyind\u0259n s\u00f6hb\u0259t a\u00e7araq tarix\u0259 bir n\u0259z\u0259r salaq. \u018fslind\u0259 varislik prinsipin\u0259 sadiq qalsaq, etiraf etm\u0259liyik ki, siz 1921-ci ild\u0259 Bak\u0131da yaranm\u0131\u015f Sovet Partiya M\u0259kt\u0259binin, 1928-ci ild\u0259 onun \u0259sas\u0131nda t\u0259sis olunmu\u015f Az\u0259rbaycan M\u0259rk\u0259zi Sovet Partiya M\u0259kt\u0259binin, 1956-c\u0131 ild\u0259 h\u0259min M\u0259kt\u0259bin bazas\u0131nda yarad\u0131lm\u0131\u015f Bak\u0131 Ali Partiya M\u0259kt\u0259binin varisl\u0259risiniz.<br>Arada 1946-c\u0131 v\u0259 1953-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 yen\u0259 d\u0259 ad v\u0259 struktur d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015f qurumlar\u0131n ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 ehtiyac yoxdur. N\u0259hay\u0259t, bizim ham\u0131m\u0131z\u0131n yax\u015f\u0131 yad\u0131ndad\u0131r ki, bu partiya m\u0259kt\u0259binin \u0259sas\u0131nda 1992-ci ild\u0259 Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Sosial \u0130dar\u0259etm\u0259 v\u0259 Politologiya \u0130nstitutu yarand\u0131.<br>Bu tarixi aray\u0131\u015f\u0131 g\u0259tirm\u0259kd\u0259 birc\u0259 m\u0259qs\u0259dim var. O da ondan ibar\u0259tdir ki, b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 sizin Akademiyan\u0131z siyasi qurulu\u015fdan v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin onun qar\u015f\u0131s\u0131nda ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc m\u0259qs\u0259dl\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq \u00f6z elmi v\u0259 pedaqoji potensial\u0131n\u0131 d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7ilik sisteminin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 h\u0259sr edib.<br>\u0130st\u0259r-ist\u0259m\u0259z \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 bel\u0259 bir sual verm\u0259liyik: k\u0259skin d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bug\u00fcnk\u00fc zamanda, y\u0259ni, qloballa\u015fman\u0131n, informasiya c\u0259miyy\u0259tinin v\u0259 bilikl\u0259r\u0259 \u0259saslanan iqtisadiyyat\u0131n b\u0259rq\u0259rar oldu\u011fu bir d\u00f6vrd\u0259 idar\u0259etm\u0259d\u0259 n\u0259 kimi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r ba\u015f verm\u0259lidir?<br>Bu suala verdiyimiz cavabdan \u00e7ox \u015fey as\u0131l\u0131d\u0131r. Bu, h\u0259m Az\u0259rbaycan, h\u0259m d\u0259 sizin Akademiyan\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn, \u0259slind\u0259, \u0259n taley\u00fckl\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259dir. \u018fg\u0259r Akademiyan\u0131z\u0131n strukturuna n\u0259z\u0259r salsaq g\u00f6r\u0259rik ki, sizd\u0259 paralel olaraq iki proses gedir. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n, siz orta m\u0259kt\u0259bd\u0259n birba\u015fa buraya g\u0259l\u0259n g\u0259ncl\u0259ri idar\u0259etm\u0259 sistemind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bakalavr v\u0259 magistr s\u0259viyy\u0259l\u0259rind\u0259 haz\u0131rlay\u0131rs\u0131n\u0131z.<br>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, siz, eyni zamanda, \u00f6lk\u0259mizin m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 art\u0131q idar\u0259etm\u0259nin m\u00fcxt\u0259lif pill\u0259l\u0259rind\u0259 t\u0259msil olunan kadrlar\u0131n haz\u0131rl\u0131q s\u0259viyy\u0259sini art\u0131r\u0131rs\u0131n\u0131z. M\u0259lumdur ki, onlarla i\u015f formalar\u0131 m\u00fcxt\u0259lifdir. Siz onlar\u0131 q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli t\u0259lim-t\u0259dris kurslar\u0131na c\u0259lb edirsiniz v\u0259 yaxud ikinci t\u0259hsil sistemi vasit\u0259sil\u0259 onlar\u0131n haz\u0131rl\u0131q s\u0259viyy\u0259sini art\u0131r\u0131rs\u0131n\u0131z.<br>B\u00fct\u00fcn bu m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 kollektiviniz kifay\u0259t q\u0259d\u0259r ah\u0259ngdar f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Lakin a\u00e7\u0131q etiraf etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, h\u0259m Prezident Administrasiyas\u0131, h\u0259m nazirlikl\u0259r, h\u0259m d\u0259 yerli hakimiyy\u0259t strukturlar\u0131 bu g\u00fcn ciddi kadr b\u00f6hran\u0131 problemi il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fibl\u0259r. Biz ham\u0131m\u0131z m\u00fcasir idar\u0259etm\u0259nin inc\u0259likl\u0259rin\u0259 b\u0259l\u0259d olan haz\u0131rl\u0131ql\u0131 kadrlara ehtiyac duyuruq v\u0259 etiraf etm\u0259liyik ki, y\u00fcks\u0259k t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 uy\u011fun kadr tapmaqda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kirik. Prezident Administrasiyas\u0131n\u0131n kadr ehtiyat\u0131 \u015f\u0259xs\u0259n m\u0259ni Administrasiya r\u0259hb\u0259ri kimi he\u00e7 c\u00fcr qane etmir.<br>M\u0259nim yax\u015f\u0131 yad\u0131mdad\u0131r ki, sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 siz nadir t\u0259dqiqat m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n biri idiniz. Burada h\u0259m ciddi elmi ara\u015fd\u0131rmalar apar\u0131l\u0131r, h\u0259m d\u0259 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259nin sifari\u015fi il\u0259 vaxta\u015f\u0131r\u0131 m\u00fcvafiq sanball\u0131 analitik materiallar haz\u0131rlan\u0131rd\u0131. Y\u0259ni, siz daim respublika r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 h\u0259m elmi c\u0259h\u0259td\u0259n, h\u0259m d\u0259 idar\u0259etm\u0259ni daha d\u00fczg\u00fcn t\u0259\u015fkil etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t q\u0259d\u0259r k\u00f6m\u0259k v\u0259 yard\u0131m g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 qadir idiniz.<br>T\u0259\u0259ss\u00fcf hissi il\u0259 qeyd etm\u0259liy\u0259m ki, bu g\u00fcn yuxar\u0131da g\u00f6st\u0259ril\u0259n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 Akademiyan\u0131n i\u015fi he\u00e7 d\u0259 \u00fcr\u0259ka\u00e7an deyil. G\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda Akademiya \u00f6z reytinqin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259n populyar ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259n biridir. Buraya kifay\u0259t q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k bal toplayan v\u0259 h\u0259tta Prezident t\u0259qa\u00fcd\u00fcn\u0259 layiq g\u00f6r\u00fcl\u0259n t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r daxil olurlar. Bu, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 onu g\u00f6st\u0259rir ki, burada t\u0259dris prosesi d\u00fczg\u00fcn qurulub v\u0259 sa\u011flam ab-hava m\u00f6vcuddur. Bu, sevindirici hald\u0131r. Lakin sonrak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 m\u0259zunlar\u0131n d\u00f6vl\u0259t qullu\u011funa c\u0259lb olunmas\u0131 prosesi he\u00e7 d\u0259 n\u0259zar\u0259t alt\u0131nda deyil. Onlar ya d\u00f6vl\u0259t qullu\u011funa q\u0259bul olunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn komissiyaya m\u00fcraci\u0259t etmirl\u0259r, ya da ki, u\u011furla imtahan verib d\u00f6vl\u0259t qullu\u011funa q\u0259bul edil\u0259nl\u0259r s\u0131ras\u0131nda geni\u015f t\u0259msil olunmurlar.<br>M\u0259lumdur ki, qloballa\u015fma d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 milli d\u00f6vl\u0259t anlay\u0131\u015f\u0131 \u00f6z\u00fc-\u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 ciddi transformasiyalara m\u0259ruz qal\u0131r. Ax\u0131, d\u00f6vl\u0259t dedikd\u0259 biz, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, d\u00f6vl\u0259t t\u0259sisatlar\u0131n\u0131 v\u0259 m\u0259murlar\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturuq. \u0130ndiki d\u00f6vrd\u0259 insan kapital\u0131n\u0131n, m\u0259d\u0259ni kapital\u0131n v\u0259 \u00fcmum\u0259n insan inki\u015faf\u0131na qoyulan s\u0259rmay\u0259nin \u0259h\u0259miyy\u0259ti k\u0259skin sur\u0259td\u0259 art\u0131r. Bu, c\u0259miyy\u0259tin b\u00fct\u00fcn \u00fczvl\u0259rin\u0259 aid olsa da, m\u0259n x\u00fcsusi olaraq diqq\u0259ti m\u0259hz m\u0259mur \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259k ist\u0259rdim.<br>M\u0259lumdur ki, h\u0259r bir m\u0259mur m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259hsil al\u0131r v\u0259 bununla yana\u015f\u0131 o, \u00f6m\u00fcr boyu t\u0259hsilini art\u0131rmal\u0131d\u0131r. F\u0259aliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri olan m\u0259lumat v\u0259 bilikl\u0259ri o, ya m\u00fcst\u0259qil \u015f\u0259kild\u0259, ya da sizin Akademiyan\u0131n imkanlar\u0131ndan faydalanaraq \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilir. Yen\u0259 meydana \u00e7\u0131xan \u00e7oxsayl\u0131 suallar\u0131n mahiyy\u0259ti ondan ibar\u0259tdir ki, m\u00fcasir m\u0259murun m\u0259lumatlanmas\u0131 v\u0259 ixtisasla\u015fmas\u0131 hans\u0131 meyarlar \u0259sas\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fm\u0259lidir?<br>Biz tez-tez sovet d\u00f6vr\u00fcm\u00fcz\u00fc xat\u0131rlay\u0131r\u0131q. S\u00f6zs\u00fcz ki, sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bizim kifay\u0259t q\u0259d\u0259r nailiyy\u0259tl\u0259rimiz v\u0259 u\u011furlar\u0131m\u0131z olub. D\u00f6vl\u0259tin totalitar olmas\u0131na baxmayaraq, burada ideoloji buxovlarla yana\u015f\u0131, insanlar\u0131n sosial m\u00fcdafi\u0259si v\u0259 maarifl\u0259ndirilm\u0259si, m\u0259d\u0259niyy\u0259t prosesl\u0259rin\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131 v\u0259 dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00f6z\u00fcn\u00fcn kifay\u0259t q\u0259d\u0259r d\u00fczg\u00fcn h\u0259llini tapm\u0131\u015fd\u0131. O d\u00f6vl\u0259t art\u0131q tarix\u0259 qovu\u015fubdur. Lakin insanlarla s\u00f6hb\u0259t zaman\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, onlar\u0131n \u00e7oxu h\u0259l\u0259 d\u0259 c\u0259miyy\u0259t, sosial \u0259dal\u0259t, iqtisadi probleml\u0259r v\u0259 dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259rk\u0259n s\u0131rf marksist-lenin\u00e7i n\u0259z\u0259riyy\u0259y\u0259 xas platformadan \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. Bizim m\u0259murlar da bu bax\u0131mdan he\u00e7 d\u0259 istisna t\u0259\u015fkil etmirl\u0259r.<br>Qloballa\u015fma il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox vaxt deyirl\u0259r ki, d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif gu\u015f\u0259l\u0259ri aras\u0131nda o q\u0259d\u0259r s\u0131x informasiya m\u00fcbadil\u0259si var ki, el\u0259 bil biz ham\u0131m\u0131z qlobal bir k\u0259ndin sakinl\u0259riyik. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, bizim milli d\u00f6vl\u0259timiz, milli iqtisadiyyat\u0131m\u0131z v\u0259 milli m\u0259d\u0259niyy\u0259timiz m\u00f6vcuddur v\u0259 qloballa\u015fma il\u0259 ba\u011fl\u0131 ged\u0259n prosesl\u0259r bizi narahat etm\u0259y\u0259 bilm\u0259z.<br>\u00c7ox yax\u015f\u0131 yad\u0131mdad\u0131r ki, vaxtil\u0259 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259d\u0259 t\u0259bli\u011fat v\u0259 t\u0259\u015fviqat \u015f\u00f6b\u0259si respublikada \u00e7\u0131xan b\u00fct\u00fcn q\u0259zet v\u0259 jurnallar\u0131 oxuyub t\u0259hlil edirdi. Bir anl\u0131\u011fa t\u0259s\u0259vv\u00fcr edin ki, kims\u0259 bu g\u00fcn m\u00f6vcud informasiya ax\u0131n\u0131n\u0131 t\u0259hlil etm\u0259k ist\u0259yir. Yeni texnologiyalar v\u0259 innovasiyalar tamamil\u0259 yeni bir m\u0259kan v\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t vasit\u0259l\u0259ri yarad\u0131b. \u018ffsuslar olsun ki, n\u0259 bu \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin, n\u0259 internetin \u00f6z\u00fcn\u00fcn insan psixologiyas\u0131na v\u0259 h\u0259yat\u0131na t\u0259siri ara\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131r. Bu g\u00fcn g\u0259ncl\u0259r h\u0259yatlar\u0131n\u0131n, dem\u0259k olar, \u00e7ox hiss\u0259sini m\u0259hz virtual m\u0259kanda ke\u00e7irirl\u0259r. Ayd\u0131nd\u0131r ki, kims\u0259 n\u0259 bu prosesin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala, n\u0259 d\u0259 ona m\u00fcdaxil\u0259 ed\u0259 bilir. Amma bu prosesl\u0259r \u0259n az\u0131 t\u0259hlil olunmal\u0131d\u0131r.<br>Beyn\u0259lxalq Humanitar Forumun i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 olan Nobel m\u00fckafat\u0131 laureatlar\u0131ndan biri internetl\u0259 ba\u011fl\u0131 bel\u0259 bir ciddi narahatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi. Onun fikrinc\u0259, bu g\u00fcn internetd\u0259 m\u00f6vcud informasiyalar\u0131n b\u00f6y\u00fck qismi sad\u0259c\u0259 olaraq yanl\u0131\u015f m\u0259lumatlard\u0131r. Ara\u015fd\u0131rma bacar\u0131\u011f\u0131ndan v\u0259 sanball\u0131 t\u0259hsild\u0259n uzaq olan bir g\u0259nc is\u0259 do\u011fru il\u0259 yanl\u0131\u015f informasiyan\u0131, \u0259lb\u0259tt\u0259, bir-birind\u0259n ay\u0131ra bilm\u0259y\u0259c\u0259k. \u0130nternet m\u0259kan\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r d\u0259rin, f\u0259ls\u0259fi, etik v\u0259 metodoloji probleml\u0259r var. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, onlar \u0259n\u0259n\u0259vi t\u0259dqiqatlarla m\u0259\u015f\u011ful olan aliml\u0259rimizin diqq\u0259tind\u0259n k\u0259narda qal\u0131b. Akademiya da bu probleml\u0259rd\u0259n k\u0259narda qal\u0131b.<br>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda \u0259halinin art\u0131m\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur v\u0259 bu, sevindirici hald\u0131r. Lakin indi orta statistik Az\u0259rbaycan ail\u0259sinin strukturu, onun t\u0259l\u0259bat\u0131 nec\u0259 \u00f6d\u0259nilir, iqtisadiyyatda rolu, ail\u0259d\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259rin b\u00f6l\u00fcnm\u0259si nec\u0259 apar\u0131l\u0131r? B\u00fct\u00fcn bunlar bar\u0259d\u0259 bizim \u00e7ox s\u0259thi m\u0259lumat\u0131m\u0131z var. Sosioloji sor\u011fular, dem\u0259k olar ki, ke\u00e7irilmir. C\u0259miyy\u0259td\u0259 c\u0259r\u0259yan ed\u0259n m\u00fcxt\u0259lif prosesl\u0259r aliml\u0259rin diqq\u0259tind\u0259n yay\u0131n\u0131r. Halbuki g\u00f6z\u0259l m\u0259lumdur ki, idar\u0259etm\u0259 obyekti bar\u0259d\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u0259lumat olmadan idar\u0259etm\u0259nin \u00f6z\u00fcn\u00fcn t\u0259\u015fkili \u00e7ox m\u00fcr\u0259kk\u0259b m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 \u00e7evrilir.<br>Biz b\u00f6y\u00fck q\u00fcrur hissi il\u0259 daim qeyd edirik ki, XX \u0259srin ortalar\u0131ndan etibar\u0259n Az\u0259rbaycanda savads\u0131zl\u0131q l\u0259\u011fv olunub. H\u0259qiq\u0259t\u0259n, q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 respublikam\u0131zda orta m\u0259kt\u0259bl\u0259r, universitetl\u0259r, texnikumlar, texniki-pe\u015f\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259ri \u015f\u0259b\u0259k\u0259si qurulub f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi. Bu g\u00fcn bu f\u0259aliyy\u0259tin daha s\u0259m\u0259r\u0259li t\u0259\u015fkil olunmas\u0131na h\u0259m d\u00f6vl\u0259t, h\u0259m d\u0259 qeyri-h\u00f6kum\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131 diqq\u0259t yetirir. Ham\u0131m\u0131za bu r\u0259q\u0259ml\u0259r m\u0259lumdur. Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun \u201cYenil\u0259\u015f\u0259n Az\u0259rbaycana yeni m\u0259kt\u0259b!\u201d layih\u0259si b\u00f6y\u00fck u\u011furla realla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<br>B\u00fct\u00fcn bunlarla yana\u015f\u0131, diqq\u0259tinizi ona y\u00f6n\u0259ltm\u0259k ist\u0259rdim ki, biz m\u0259kt\u0259bin maddi-texniki bazas\u0131n\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rsaq da, onun yekun m\u0259hsulu savadl\u0131 v\u0259 bacar\u0131ql\u0131 \u015fagirddir. \u018fvv\u0259lki d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 t\u0259hsil prosesi yaln\u0131z ail\u0259ni v\u0259 m\u0259kt\u0259bi \u0259hat\u0259 edirdi, m\u0259nims\u0259nil\u0259n bilikl\u0259rin d\u0259 h\u0259cmi kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u0259hdud idi. Bu g\u00fcn is\u0259 biz m\u00fcst\u0259qil \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6m\u00fcr boyu yeni bilikl\u0259r \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 qadir olan insan v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f yeti\u015fdirm\u0259liyik. Bu, \u00e7ox m\u00fcr\u0259kk\u0259b prosesdir. Burada m\u00f6vcud probleml\u0259r\u0259 dair bir ne\u00e7\u0259 konkret r\u0259q\u0259mi g\u0259tirm\u0259k ist\u0259rdim.<br>Son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 T\u0259l\u0259b\u0259 Q\u0259bulu \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komissiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n orta m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n burax\u0131l\u0131\u015f imtahanlar\u0131 g\u00f6st\u0259rir ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 el\u0259 g\u0259ncl\u0259r var ki, imtahan ver\u0259 bilmir. Y\u00fczl\u0259rl\u0259 hallarda imtahan\u0131n n\u0259tic\u0259sin\u0259 dair x\u00fcsusi protokol tutulur. Protokolda g\u00f6st\u0259rilir ki, m\u0259s\u0259l\u0259n, M\u0259mm\u0259dov M\u0259mm\u0259d \u201ch\u0259rfl\u0259ri v\u0259 r\u0259q\u0259ml\u0259ri tan\u0131m\u0131r\u201d. Bel\u0259likl\u0259, 70 il bundan qabaq qalib g\u0259ldiyimiz savads\u0131zl\u0131q el\u0259 bil t\u0259z\u0259d\u0259n h\u0259yat\u0131m\u0131za qay\u0131d\u0131r. M\u0259n bunu \u015f\u0259rh etm\u0259k ist\u0259mir\u0259m. \u00c7\u00fcnki h\u0259r biriniz\u0259 ayd\u0131nd\u0131r ki, bunun arxas\u0131nda n\u0259 dayan\u0131r &#8211; \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, ail\u0259nin, t\u0259drisd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n v\u0259 yerli icra hakimiyy\u0259tl\u0259rinin bigan\u0259liyi.<br>Biz h\u0259mi\u015f\u0259 f\u0259xr etmi\u015fik ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 qad\u0131nlar \u00e7ox y\u00fcks\u0259k m\u00f6vqe tutaraq, dem\u0259k olar, siyasi, iqtisadi v\u0259 sosial h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 layiqinc\u0259 t\u0259msil olunublar. Lakin c\u0259mi iki r\u0259q\u0259mi s\u0259sl\u0259ndirm\u0259k ist\u0259rdim. Bu il ali m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 q\u0259bul imtahanlar\u0131 zaman\u0131 Yard\u0131ml\u0131 v\u0259 Lerik rayonlar\u0131ndan s\u0259n\u0259d ver\u0259nl\u0259r aras\u0131nda q\u0131zlar m\u00fcvafiq olaraq 16 v\u0259 21 faiz t\u0259\u015fkil edib. Bir s\u0131ra rayonlarda, misal \u00fc\u00e7\u00fcn, Masall\u0131, C\u0259lilabad, Qobustan, A\u011fsu v\u0259 Sabirabadda s\u0259n\u0259d ver\u0259n q\u0131zlar\u0131n say\u0131 40 faizd\u0259n azd\u0131r. Bununla yana\u015f\u0131, m\u0259s\u0259l\u0259n, Zaqatala rayonunda o\u011flanlar\u0131n say\u0131 40 faizd\u0259n azd\u0131r. Bu, onu g\u00f6st\u0259rir ki, ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u00fcr\u0259kk\u0259b, gizli v\u0259 latent prosesl\u0259r gedir.<br>M\u0259n bil\u0259r\u0259kd\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259ni bel\u0259 k\u0259skin qoyuram ki, qad\u0131nlar\u0131 v\u0259 \u00fcmum\u0259n c\u0259miyy\u0259timizi t\u0259z\u0259d\u0259n c\u0259hal\u0259t\u0259, m\u00f6vhumata, aqressiv dindarl\u0131\u011fa s\u00fcr\u00fckl\u0259m\u0259 prosesl\u0259rinin n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259li oldu\u011funa diqq\u0259tinizi c\u0259lb edim. 1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycana g\u0259l\u0259n xarici turistl\u0259r t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259 qeyd edirdil\u0259r ki, bura m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259sidir, lakin biz, dem\u0259k olar, bir n\u0259f\u0259r d\u0259 hicabl\u0131 qad\u0131na rast g\u0259lm\u0259dik. Bu g\u00fcn onlar da, siz d\u0259, el\u0259 m\u0259n d\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, bel\u0259 xan\u0131mlar\u0131n say\u0131 k\u0259skin sur\u0259td\u0259 artmaqdad\u0131r. Hicabla t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n ali m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 getm\u0259k ist\u0259y\u0259nl\u0259rin say\u0131 da g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 art\u0131r. M\u0259n \u0259min deyil\u0259m ki, bu, g\u0259nc xan\u0131mlar\u0131n \u00f6zl\u0259rinin daxili m\u0259n\u0259vi t\u0259l\u0259bat\u0131d\u0131r. T\u0259hlil g\u00f6st\u0259rir ki, bu, \u0259ks\u0259r\u0259n ail\u0259daxili m\u00fchitin t\u0259l\u0259bidir v\u0259 g\u0259nc q\u0131zlar da buna tabe olurlar.<br>Bir \u00e7ox regionlarda, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 c\u0259nub b\u00f6lg\u0259sind\u0259 azya\u015fl\u0131 q\u0131zlar\u0131n t\u0259hsild\u0259n yay\u0131naraq qeyri-r\u0259smi ail\u0259 qurmas\u0131 art\u0131q adi hala \u00e7evrilir. Onlar n\u0259 fiziki, n\u0259 d\u0259 m\u0259n\u0259vi c\u0259h\u0259td\u0259n haz\u0131r olmad\u0131qlar\u0131 halda erk\u0259n ya\u015fda ana olurlar. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 h\u0259m s\u0259hiyy\u0259, h\u0259m t\u0259hsil, h\u0259m d\u0259 h\u00fcquq m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n diqq\u0259tind\u0259n nec\u0259 yay\u0131n\u0131r? B\u0259z\u0259n b\u00f6y\u00fck a\u011fr\u0131 v\u0259 m\u0259n\u0259vi iztirabla \u00f6z\u00fcm-\u00f6z\u00fcm\u0259 sual verir\u0259m: y\u0259ni, bu xalq\u0131n Sabiri, Mirz\u0259 C\u0259lili, C\u0259f\u0259r Cabbarl\u0131s\u0131 olmay\u0131b? Y\u0259ni, \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131 bu m\u0259ml\u0259k\u0259td\u0259 \u00e7ap olunmay\u0131b? Do\u011frudanm\u0131 \u00dczeyir b\u0259yin vaxtil\u0259 g\u00fcl\u00fc\u015f h\u0259d\u0259fin\u0259 \u00e7evirdiyi hallar c\u0259miyy\u0259timiz\u0259 yenid\u0259n qay\u0131d\u0131r?<br>He\u00e7 bir sosioloji sor\u011fu aparmadan q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 dem\u0259k olar ki, orta statistik Az\u0259rbaycan g\u0259nci bu g\u00fcn arzusundad\u0131r ki, onun g\u00f6z\u0259l evi, b\u0259rb\u0259z\u0259kli ma\u015f\u0131n\u0131 v\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r pulu olsun. O, h\u0259yat\u0131n m\u0259nas\u0131n\u0131 ancaq \u0259yl\u0259nm\u0259kd\u0259 g\u00f6r\u00fcr. B\u00fct\u00fcn bunlara nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn o, min bir vasit\u0259y\u0259 \u0259l atma\u011fa, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qanunu v\u0259 \u0259xlaq normalar\u0131n\u0131 da a\u015fma\u011fa haz\u0131rd\u0131r. Z\u0259hm\u0259t \u00e7\u0259km\u0259yi, \u00e7al\u0131\u015fma\u011f\u0131, \u0259ziyy\u0259t\u0259 qatla\u015fma\u011f\u0131 o, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 ist\u0259mir.<br>M\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimizin m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131 bel\u0259 bir a\u015f\u0131nman\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 biz n\u0259 il\u0259 ala bil\u0259rik? Kims\u0259 dey\u0259 bil\u0259r ki, postmodern d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, \u00fcmum\u0259n, \u0259m\u0259y\u0259, \u0259m\u0259ksev\u0259rliy\u0259 m\u00fcnasib\u0259t d\u0259yi\u015fir. Bilikl\u0259r\u0259 \u0259saslanan iqtisadiyyatda kreativlik \u0259m\u0259ksev\u0259rliyi \u0259v\u0259z edir. Lakin kreativ insan olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, y\u00fcks\u0259k t\u0259hsil s\u0259viyy\u0259sin\u0259 malik olmaq laz\u0131md\u0131r. \u018fg\u0259r t\u0259dris m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 t\u0259hsil m\u00fchiti get-ged\u0259 bel\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 z\u0259ifl\u0259yirs\u0259, biz buna nec\u0259 nail olaca\u011f\u0131q?<br>Ayd\u0131nd\u0131r ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r t\u0259kc\u0259 m\u0259ni yox, b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan ziyal\u0131lar\u0131n\u0131 narahat edir. Bu narahatl\u0131qdan qurtarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131mi f\u0259aliyy\u0259t proqram\u0131 i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanmal\u0131 v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir.<br>XX \u0259srd\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259halisinin \u0259sas hiss\u0259si k\u0259nd yerl\u0259rind\u0259 v\u0259 ya x\u0131rda \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 ya\u015fay\u0131rd\u0131. \u0130ndi bizd\u0259 \u015f\u0259h\u0259r \u0259halisi k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 artmaqdad\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 d\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf edir. Burada c\u0259r\u0259yan ed\u0259n iqtisadi v\u0259 sosial prosesl\u0259r gec ya tez t\u0259hsil, s\u0259hiyy\u0259 v\u0259 m\u0259d\u0259ni sah\u0259l\u0259rd\u0259 probleml\u0259r\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259k. Bunlara haz\u0131r olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi ara\u015fd\u0131rmalar apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r bilikl\u0259r\u0259 \u0259saslanan iqtisadiyyat\u0131n b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131n\u0131n z\u0259ruriliyini d\u0259rk ediriks\u0259, biz \u00fcmum\u0259n \u00f6lk\u0259d\u0259 insan potensial\u0131n\u0131n strukturunu kifay\u0259t q\u0259d\u0259r d\u0259rind\u0259n t\u0259hlil etm\u0259liyik.<br>Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tind\u0259 dinl\u0259 ba\u011fl\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u00fcr\u0259kk\u0259b prosesl\u0259r gedir. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n, bu prosesl\u0259r d\u00fcnyada c\u0259r\u0259yan ed\u0259n iki tendensiyan\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fdirir. M\u0259lumdur ki, m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 biz fundamentalizm fenomeni il\u0259 rastla\u015f\u0131r\u0131q. Bu tendensiyan\u0131n t\u0259r\u0259fdarlar\u0131 m\u00fcs\u0259lman, xristian v\u0259 ya ba\u015fqa bir dinin t\u0259msil\u00e7il\u0259ri olmas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq iddia edirl\u0259r ki, \u00f6z dinl\u0259rinin ilkin, y\u0259ni, fundamental anlay\u0131\u015f\u0131na qay\u0131tmaq laz\u0131md\u0131r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, d\u00fcnyada bu g\u00fcn \u00f6zl\u0259rini bu v\u0259 ya dig\u0259r dinin t\u0259r\u0259fdar\u0131 elan ed\u0259n insanlar Allaha inan\u0131r, lakin m\u0259b\u0259dl\u0259r\u0259, m\u0259scidl\u0259r\u0259, dini qurumlara m\u00fcnt\u0259z\u0259m \u015f\u0259kild\u0259 getm\u0259kd\u0259n imtina edirl\u0259r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, dinin c\u0259miyy\u0259td\u0259 rolu il\u0259 ba\u011fl\u0131 vaxtil\u0259 Marks, D\u00fcrkheym, Veber v\u0259 dig\u0259r aliml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131lm\u0131\u015f n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259r bug\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyada c\u0259r\u0259yan ed\u0259n prosesl\u0259ri kifay\u0259t q\u0259d\u0259r d\u00fcr\u00fcst izah ed\u0259 bilmir.<br>Bir misal g\u0259tirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Az\u0259rbaycandan b\u0259zi cavanlar\u0131n \u201cislam d\u00f6vl\u0259ti\u201d u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259y\u0259 c\u0259lb edilm\u0259si v\u0259 Suriyaya getm\u0259si bizi \u00e7ox narahat edir. Ayd\u0131nd\u0131r ki, k\u00fclli miqdarda veril\u0259n m\u0259vacibl\u0259 kimis\u0259 \u015firnikl\u0259ndirib v\u0259t\u0259nind\u0259n, ail\u0259sind\u0259n ay\u0131raraq uzaq Suriyaya g\u00f6nd\u0259rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Lakin bu prosesi t\u0259kc\u0259 iqtisadi amil il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259k d\u0259 \u0259n az\u0131 sad\u0259l\u00f6vhl\u00fck olard\u0131. \u201cN\u0259 ba\u015f verir\u201d sual\u0131na is\u0259 biz, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, ona g\u00f6r\u0259 cavab tapa bilmirik ki, c\u0259miyy\u0259td\u0259 c\u0259r\u0259yan ed\u0259n prosesl\u0259r haqq\u0131nda \u0259limizd\u0259 dol\u011fun elmi m\u0259lumat yoxdur.<br>Bel\u0259 misallar\u0131n v\u0259 suallar\u0131n say\u0131n\u0131 ist\u0259nil\u0259n q\u0259d\u0259r art\u0131rmaq olar. Ayd\u0131nd\u0131r ki, m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rin v\u0259 sivilizasiyalar\u0131n qovu\u015fu\u011funda yerl\u0259\u015f\u0259n \u00f6lk\u0259mizd\u0259 h\u0259m \u0259n\u0259n\u0259vi c\u0259miyy\u0259t\u0259 xas olan elementl\u0259r, h\u0259m modern, h\u0259m d\u0259 postmodern d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn \u0259lam\u0259tl\u0259rini tapmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<br>C\u0259miyy\u0259ti, ictimai h\u0259yat\u0131 t\u0259dqiq etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, s\u00f6zs\u00fcz ki, bug\u00fcnk\u00fc c\u0259miyy\u0259timizd\u0259 sosioloji sor\u011fular apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Lakin bunlar hans\u0131 metodika v\u0259 metodologiya \u0259sas\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir? Burada etik, demoqrafik v\u0259 dig\u0259r meyarlar n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r?<br>M\u0259n ist\u0259rdim ki, b\u00fct\u00fcn bu suallara biz sizinl\u0259 birlikd\u0259 cavab axtar\u0131b tapaq. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 ona g\u00f6r\u0259 ki, bu cavablar Az\u0259rbaycan\u0131n sabahk\u0131 inki\u015faf\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n v\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n taley\u00fckl\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Diqq\u0259tiniz\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m.<\/p>\n\n\n\n<p>X X X<\/p>\n\n\n\n<p>Sonra akademik Ramiz Mehdiyev Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin m\u00fcvafiq s\u0259r\u0259ncamlar\u0131na \u0259sas\u0259n D\u0130A-n\u0131n t\u0259ltif olunmu\u015f bir qrup \u0259m\u0259kda\u015f\u0131na \u201cT\u0259r\u0259qqi\u201d medal\u0131 v\u0259 f\u0259xri adlar\u0131n v\u0259siq\u0259l\u0259rini t\u0259qdim etdi.<br>T\u0259ltif olunanlar\u0131 t\u0259brik ed\u0259n akademik Ramiz Mehdiyev Akademiyan\u0131n potensial\u0131ndan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideologiyas\u0131n\u0131n f\u0259ls\u0259fi \u0259saslar\u0131n\u0131 \u0259ks etdir\u0259n fundamental bir \u0259s\u0259rin haz\u0131rlan\u0131b n\u0259\u015fr etdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rini verdi.<br>Fasil\u0259d\u0259n sonra i\u015fini davam etdir\u0259n iclasda Akademiyan\u0131n 15 illiyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n Az\u0259rbaycanda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u201cGlobal Group\u201d t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259si bu t\u0259hsil oca\u011f\u0131na keyfiyy\u0259t sertifikat\u0131 t\u0259qdim etdi.<br>Sonda yubiley m\u00fcnasib\u0259til\u0259 T\u0259hsil, M\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 Turizm nazirlikl\u0259ri, Az\u0259rbaycan H\u0259mkarlar \u0130ttifaqlar\u0131 Konfederasiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n Akademiyan\u0131n bir qrup \u0259m\u0259kda\u015f\u0131na \u201cQabaqc\u0131l t\u0259hsil i\u015f\u00e7isi\u201d d\u00f6\u015f ni\u015fan\u0131 v\u0259 f\u0259xri f\u0259rmanlar verildi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-container-2 wp-block-gallery-1 wp-block-gallery columns-2 is-cropped\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img width=\"640\" height=\"426\" src=\"https:\/\/dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/10-3.jpg\" alt=\"\" data-id=\"9352\" data-full-url=\"https:\/\/dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/10-3.jpg\" data-link=\"https:\/\/dia.edu.az\/?attachment_id=9352\" class=\"wp-image-9352\" srcset=\"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/10-3.jpg 640w, https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/10-3-300x200.jpg 300w, https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/10-3-150x100.jpg 150w, https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/10-3-300x200@2x.jpg 600w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img width=\"640\" height=\"426\" src=\"https:\/\/dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/11-2.jpg\" alt=\"\" data-id=\"9355\" data-full-url=\"https:\/\/dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/11-2.jpg\" data-link=\"https:\/\/dia.edu.az\/?attachment_id=9355\" class=\"wp-image-9355\" srcset=\"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/11-2.jpg 640w, https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/11-2-300x200.jpg 300w, https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/11-2-150x100.jpg 150w, https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/11-2-300x200@2x.jpg 600w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti yan\u0131nda D\u00f6vl\u0259t \u0130dar\u0259\u00e7ilik Akademiyas\u0131n\u0131n 15 illik yubileyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 akademiyan\u0131n elmi \u015furas\u0131n\u0131n iclas\u0131 ke\u00e7irilibOkt 25 , 2014 &#8211; 12:18 Oktyabr\u0131n 25-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti yan\u0131nda D\u00f6vl\u0259t \u0130dar\u0259\u00e7ilik Akademiyas\u0131n\u0131n (D\u0130A) 15 illik yubileyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 akademiyan\u0131n elmi \u015furas\u0131n\u0131n iclas\u0131 ke\u00e7irilib.D\u0130A-n\u0131n rektoru, akademik Urxan \u018fl\u0259kb\u0259rov \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k bildirib ki, \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 1999-cu il 3 [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":9352,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[137],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9351"}],"collection":[{"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9351"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9351\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9352"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9351"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9351"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9351"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}