{"id":19728,"date":"2023-04-01T00:31:56","date_gmt":"2023-03-31T20:31:56","guid":{"rendered":"https:\/\/dia.edu.az\/?p=19728"},"modified":"2023-04-01T00:40:36","modified_gmt":"2023-03-31T20:40:36","slug":"az%c9%99rbaycanlilara-qarsi-soyqirimi-cinay%c9%99tl%c9%99ri-v%c9%99-etnik-t%c9%99mizl%c9%99m%c9%99-siyas%c9%99ti-konfrans","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/en\/arxivl\u0259r\/19728","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 cinay\u0259tl\u0259ri v\u0259 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259ti \u2013 konfrans"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"19728\" class=\"elementor elementor-19728\" data-elementor-settings=\"[]\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-section-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-e432415 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"e432415\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-row\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-305bab1\" data-id=\"305bab1\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-column-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c905467 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c905467\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-text-editor elementor-clearfix\">\n\t\t\t\t\tAz\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 cinay\u0259tl\u0259ri v\u0259 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259ti \u2013 konfrans\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-4273ca5 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"4273ca5\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-row\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-913c016\" data-id=\"913c016\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-column-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-574c755 elementor-position-top elementor-vertical-align-top elementor-widget elementor-widget-image-box\" data-id=\"574c755\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image-box.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-image-box-wrapper\"><figure class=\"elementor-image-box-img\"><a href=\"https:\/\/dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/010423.jpg\"><img width=\"1000\" height=\"662\" src=\"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/010423.jpg\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/010423.jpg 1000w, https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/010423-200x132.jpg 200w, https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/010423-450x298.jpg 450w, https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/010423-18x12.jpg 18w, https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/010423-150x100.jpg 150w, https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/010423-200x132@2x.jpg 400w, https:\/\/legacy.dia.edu.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/010423-450x298@2x.jpg 900w\" sizes=\"(max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/a><\/figure><div class=\"elementor-image-box-content\"><p class=\"elementor-image-box-description\">Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti yan\u0131nda D\u00f6vl\u0259t \u0130dar\u0259\u00e7ilik Akademiyas\u0131nda (D\u0130A) 31 Mart - Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u201c105 illik tarix: Az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 cinay\u0259tl\u0259ri v\u0259 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259ti\u201d m\u00f6vzusunda elmi-praktik konfrans ke\u00e7irilib.\n\n\u018fvv\u0259lc\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n v\u0259 \u015f\u0259hidl\u0259rin xatir\u0259si an\u0131l\u0131b.\n\n T\u0259dbird\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n D\u0130A-n\u0131n rektoru akademik Urxan \u018fl\u0259kb\u0259rov zaman-zaman erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n deportasiya v\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259tind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131b, b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131 ail\u0259sinin bu deportasiya v\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131na m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib. O, erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin m\u0259nfur niyy\u0259tl\u0259rini, t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri hadis\u0259l\u0259ri faktlarla diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b.\n\nRektor qeyd edib ki, erm\u0259nil\u0259rin az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131m\u0131na \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 1998-ci il 26 mart tarixli F\u0259rman\u0131 il\u0259 siyasi qiym\u0259t verilib, mart\u0131n 31-i Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc elan edilib.\n\nU.\u018fl\u0259kb\u0259rov erm\u0259nil\u0259rin b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri m\u0259nfur siyas\u0259tinin g\u0259nc n\u0259sl\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib, g\u0259ncl\u0259r\u0259 tariximizi unutmama\u011f\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edib.\n\nSonra Tarix kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri dosent Firdovsiyy\u0259 \u018fhm\u0259dova, Milli M\u0259clisin deputat\u0131, D\u00f6vl\u0259t qullu\u011fu v\u0259 kadr siyas\u0259ti kafedras\u0131n\u0131n dosenti Ayd\u0131n Mirz\u0259zad\u0259, H\u00fcquq kafedras\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llimi, h\u00fcquq \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Seyfulla Aslanovun m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259ruz\u0259l\u0259ri dinl\u0259nilib. M\u0259ruz\u0259\u00e7il\u0259r bildiribl\u0259r ki, Mart soyq\u0131r\u0131m\u0131 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin planl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi vandalizm akt\u0131d\u0131r. Son 200 ild\u0259 xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 apar\u0131lan etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259, soyq\u0131r\u0131m\u0131 v\u0259 t\u0259cav\u00fczkar siyas\u0259t Az\u0259rbaycan tarixinin faci\u0259l\u0259rl\u0259, qanl\u0131 hadis\u0259l\u0259rl\u0259 dolu \u00e7ox a\u011fr\u0131l\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rini t\u0259\u015fkil edir. Bu mill\u0259t\u00e7i-\u015fovinist siyas\u0259tin \u0259sas m\u0259qs\u0259di az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 \u00f6z tarixi torpaqlar\u0131ndan qovmaqla \u0259z\u0259li Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rind\u0259 erm\u0259nil\u0259rin uydurduqlar\u0131 \u201cb\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d d\u00f6vl\u0259ti yaratmaq olub.\n\nTarixi faktlar g\u00f6st\u0259rir ki, Az\u0259rbaycan\u0131n strateji bax\u0131mdan b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik olan Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sinin da\u011fl\u0131q hiss\u0259sin\u0259 \u0130randan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n \u00e7oxlu sayda erm\u0259ni \u0259halisinin k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 XIX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri \u201cDa\u015fnaks\u00fctyun\u201d partiyas\u0131n\u0131n proqram\u0131nda ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n \u201cb\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d ideyas\u0131n\u0131 realla\u015fd\u0131rmaq istiqam\u0259tind\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini geni\u015fl\u0259ndir\u0259r\u0259k az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 planl\u0131 sur\u0259td\u0259 do\u011fma yurdlar\u0131ndan qovmaqla etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 v\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259tini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. Bel\u0259 ki, 1905-1906-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 erm\u0259nil\u0259r Bak\u0131da, G\u0259nc\u0259d\u0259, Qaraba\u011fda, \u0130r\u0259vanda, Nax\u00e7\u0131vanda, Ordubadda, \u015e\u0259rur-D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259zd\u0259, Tiflisd\u0259, Z\u0259ng\u0259zurda, Qazaxda v\u0259 ba\u015fqa yerl\u0259rd\u0259 dinc az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 q\u0131r\u011f\u0131nlar t\u00f6r\u0259dib, \u0259halini amans\u0131zl\u0131qla q\u0259tl\u0259 yetirib, \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259ndl\u0259ri yand\u0131r\u0131b da\u011f\u0131d\u0131blar.\n\nDiqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b ki, erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin t\u0259cav\u00fczkar siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 t\u0259kc\u0259 XX \u0259srd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar d\u00f6rd d\u0259f\u0259 - 1905-1906-c\u0131, 1918-1920-ci, 1948-1953-c\u00fc v\u0259 1988-1993-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131na m\u0259ruz qal\u0131blar. 1918-1920-ci ill\u0259rd\u0259 erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n t\u00f6r\u0259dilmi\u015f k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131n Bak\u0131, Quba, \u015eamax\u0131, K\u00fcrd\u0259mir v\u0259 L\u0259nk\u0259ranla yana\u015f\u0131, \u015eu\u015fada, \u0130r\u0259van quberniyas\u0131 \u0259razisind\u0259, Z\u0259ng\u0259zurda, Nax\u00e7\u0131vanda, \u015e\u0259rurda, Ordubadda, Qarsda v\u0259 ba\u015fqa b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 y\u00fcz minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259n q\u0259ddar \u00fcsullarla q\u0259tl\u0259 yetirilib.<\/p><\/div><\/div>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 cinay\u0259tl\u0259ri v\u0259 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259ti \u2013 konfrans Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti yan\u0131nda D\u00f6vl\u0259t \u0130dar\u0259\u00e7ilik Akademiyas\u0131nda (D\u0130A) 31 Mart &#8211; Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u201c105 illik tarix: Az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 cinay\u0259tl\u0259ri v\u0259 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259ti\u201d m\u00f6vzusunda elmi-praktik konfrans ke\u00e7irilib. \u018fvv\u0259lc\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n v\u0259 \u015f\u0259hidl\u0259rin xatir\u0259si an\u0131l\u0131b. T\u0259dbird\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n D\u0130A-n\u0131n rektoru akademik Urxan [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":19727,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[137],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19728"}],"collection":[{"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19728"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19728\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19733,"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19728\/revisions\/19733"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19727"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19728"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19728"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/legacy.dia.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19728"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}